Bursa'da Kuyumcu (Perakende) MYK Belgesi
Bursa, Osmanlı Devleti'nin ilk başkenti olarak devletin ilk bedesteni sayılan Yıldırım Bayezid Bedesteni'ni barındıran ve kuyum ticaretini yüzyıllardır bu tarihi çekirdek etrafında sürdüren ender illerden biridir; Bedesten Kuyumcular Çarşısı, Kapalıçarşı ve Uzunçarşı hattı bugün UNESCO Dünya Mirası Hanlar Bölgesi içinde canlı bir altın-ziynet merkezidir. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahibin, yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir; bu şart MYK Kuyumcu belgesi (21UY0441-4, Seviye 4), 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti muafiyetiyle karşılanır. İşletmenizin kesin durumu Bursa Ticaret İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilir; Brodemy belge düzenlemez, TÜRKAK akredite kuruluşa aracılık eder (0543 113 17 44).
Bursa'da kuyum sektörü neden farklı?
Bursa, Osmanlı Devleti'nin ilk başkentidir ve devletin ilk bedesteni kabul edilen Yıldırım Bayezid Bedesteni'ni barındırır; 14. yüzyılın sonunda inşa edilen bu korunaklı yapı, döneminde bankacılığın ve kıymetli eşya saklamanın merkezi olmuş, Evliya Çelebi'nin aktarımıyla dört bir yanı kuyumcular çarşısına dönüşmüştür.
Bedesten'in de içinde yer aldığı Bursa Hanlar Bölgesi, 2014'te "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" adıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne girmiştir; böylece Bursa, perakende kuyum ticaretini bir dünya mirası alanı içinde sürdüren ender illerden biridir.
Bursa'nın ticari kimliği tarih boyunca ipek ve altın ekseninde şekillenmiştir: ham ipek ve koza ticareti Koza Han'da toplanırken, altın ve ziynet ticareti Bedesten ile çevresindeki kapalı çarşılarda yoğunlaşmıştır.
Bugün perakende kuyum ticareti ağırlıklı olarak Osmangazi ilçesinde, Ulu Cami çevresindeki Nalbantoğlu Mahallesi hattında toplanır: Bedesten Kuyumcular Çarşısı, Kapalıçarşı Kuyumcular Aralığı, Uzunçarşı ve Cumhuriyet Caddesi/Heykel çevresi başlıca odak noktalarıdır.
Kuyumcu ve saatçi esnafı, BESOB'a bağlı Bursa Kuyumcular Saatçiler ve Benzerleri Esnaf ve Sanatkârlar Odası (kamuoyunda kısaca "Bursa Kuyumcular Odası") çatısı altında örgütlüdür; oda, Kapalıçarşı ve çevresindeki kuyumcularda uygulanan günlük gram/çeyrek altın alış-satış fiyatlarını referans liste olarak yayımlar.
Bursa kuyum ekonomisi ağırlıklı olarak iç tüketime dönük perakende satışa dayanır; tarihi çarşı esnafı geleneksel vitrin satışının yanında tasarım ve imalatı da sürdürür, ayrıca UNESCO destinasyonu olmanın getirdiği yerli-yabancı ziyaretçi trafiğinden yararlanır.
Yıldırım Bayezid Bedesteni: Osmanlı'nın ilk bedesteni ve kuyumun tarihi çekirdeği
Bursa'nın kuyum geleneği, Osmanlı Devleti'nin ilk başkentinde inşa edilen ilk bedesten olan Yıldırım Bayezid Bedesteni ile başlar. Orhan Gazi döneminde ticaretin çekirdeği olan Emir Han'ın yetersiz kalması üzerine, Yıldırım Bayezid 14. yüzyılın sonunda kalın taş duvarlı, kubbeli ve korunaklı Bedesten'i yaptırmıştır. Bedesten, döneminde bugünkü bankaların ve borsanın işlevini üstlenmiş; ülkenin en değerli mallarının alınıp satıldığı, kıymetli eşyaların ve altının güvenle saklandığı merkez olmuştur. 17. yüzyılda Bursa'yı gezen Evliya Çelebi, Bedesten'in dört bir yanının kuyumcular çarşısı olduğunu aktarır. Bu tarihi süreklilik bugün de sürer: Bedesten, içinde yan yana dizili kuyumcu dükkânlarıyla hâlâ bir Kuyumcular Çarşısı olarak işletilmektedir. Bedesten'in de içinde bulunduğu Bursa Hanlar Bölgesi, 2014 yılında "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" başlığıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınmıştır. Bu miras statüsü, Bursa'yı kuyum ticaretini bir dünya mirası alanı içinde sürdüren ender illerden biri yapar ve şehrin kuyum kimliğine yalnızca ticari değil kültürel bir derinlik de katar.
Bursa'da kuyumun yoğunlaştığı bölgeler
- Bedesten (Yıldırım Bayezid Bedesteni) Kuyumcular Çarşısı — Nalbantoğlu Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi çevresi; kuyumculuğun tarihi ve simgesel merkezi.
- Kapalıçarşı ve Kapalıçarşı Kuyumcular Aralığı — Bedesten'i çevreleyen üstü kapalı çarşı ağı; altın ve ziynet dükkânlarının yoğunlaştığı hat.
- Uzunçarşı Caddesi — Kapalıçarşı'ya bağlanan, kuyumcu ve esnafın yan yana bulunduğu tarihi ticaret aksı.
- Cumhuriyet Caddesi ve Heykel çevresi — şehir merkezinin vitrinli perakende kuyumcularının uzandığı ana cadde hattı.
- Osmangazi / Nalbantoğlu Mahallesi — bu çarşı ve caddelerin bağlı olduğu, kuyum ticaretinin idari-coğrafi çekirdeği olan mahalle ve ilçe.
İpek-altın ekseni ve Bursa kuyumculuğunun ekonomik karakteri
Bursa'nın ticari kimliği tarih boyunca ipek ve altın ekseninde şekillenmiştir. İpek Yolu'nun Anadolu'daki önemli duraklarından biri olan şehirde, koza ve ham ipek ticareti Koza Han'da toplanırken; altın, ziynet ve kıymetli eşya ticareti Bedesten ile çevresindeki kapalı çarşılarda yoğunlaşmıştır. Bu ikili yapı, Bursa kuyumculuğunun ayırt edici karakterini oluşturur: kentin kuyum kimliği, Erzurum'un Oltu taşı ya da yöreye özgü tescilli tek bir takı türünden değil; yüzyıllara yayılan bu ipek-altın ticaret ekseninden ve ilk Osmanlı bedestenini barındırmasından gelir. Bugün Bursa kuyum ekonomisi ağırlıklı olarak iç tüketime dönük perakende satışa dayanır; tarihi çarşıdaki esnaf, geleneksel vitrin satışının yanında tasarım ve imalatı da sürdürür. Ayrıca Bursa'nın hem yerli hem yabancı ziyaretçi çeken bir UNESCO Dünya Mirası destinasyonu olması, tarihi çarşıdaki kuyumcuların turizmle beslenen bir ayağının da bulunduğu anlamına gelir. Yine de işletme sayısı, ciro veya istihdam gibi kesin rakamlar il düzeyinde standart biçimde yayımlanmadığından bu sayfada spesifik istatistik verilmemiştir; güncel piyasa verileri için Bursa Kuyumcular Odası'nın yayımladığı fiyat listesi ve Bursa Ticaret İl Müdürlüğü esas alınmalıdır.
Bursa Kuyumcular Odası ve esnafın örgütlü yapısı
Bursa'da kuyumcu ve saatçi esnafı, kamuoyunda kısaca "Bursa Kuyumcular Odası" olarak bilinen Bursa Kuyumcular Saatçiler ve Benzerleri Esnaf ve Sanatkârlar Odası çatısı altında örgütlüdür. Oda, Bursa Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği'ne (BESOB) bağlıdır ve merkezi Yıldırım ilçesindeki Esnaf Hizmet Binası'nda (Anadolu Mahallesi, Kader Sokak) bulunur; iletişim hattı 0224 223 70 12'dir. Oda, Bursa Kapalıçarşı ve çevresindeki kuyumcularda uygulanan günlük gram ve çeyrek altın alış-satış fiyatlarını referans liste olarak yayımlar; bu örgütlü yapı, Bursa kuyum piyasasının kurumsal ve şeffaf bir zemine oturduğunu gösterir. Önemli bir ayrım: esnaf odasına üyelik ile Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in aradığı mesleki yeterlilik/yetki belgesi birbirinden farklı yükümlülüklerdir; oda üyeliği tek başına belge şartını karşılamaz. Belge şartı; işletmede belgeli sahip, yetkili temsilci veya tam zamanlı çalışan bulundurmakla sağlanır.
Bursa'da kuyum yetki belgesi nasıl ve nereden alınır — Bursa Ticaret İl Müdürlüğü ve KTBS
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021 tarihli ve 31454 sayılı Resmî Gazete; 19.03.2022 tarihli ve 31783 sayılı değişiklikle MYK belgesi de kabul edilir) uyarınca, perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahibin, yetkili temsilcinin veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir. Bu şart üç yoldan biriyle karşılanabilir: (1) MYK Kuyumcu Mesleki Yeterlilik Belgesi (21UY0441-4, Seviye 4), (2) 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi veya (3) kuyumculuk/mücevherat alanındaki ilgili mezuniyet muafiyeti. Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu, e-Devlet üzerinden Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi'ne (KTBS, ktbs.ticaret.gov.tr) yapılır; başvuru, işletmenin bulunduğu il müdürlüğü — yani Bursa'daki işletmeler için Bursa Ticaret İl Müdürlüğü — tarafından incelenip sonuçlandırılır. Başvuruda, oda/sicil kaydında kuyumculuk NACE kodlarının (47.77.01 veya 47.77.05) bulunması, vergi levhası ve güncel vergi borcu bulunmadığına dair belge gibi evraklar aranır; işletmede belge şartını sağlayan kişinin yeterlilik ya da ustalık belgesi de sunulur. İşletmenizin özel durumu (perakende ile toptan/imalat ayrımı, mevcut muafiyetler) için kesin merci Bursa Ticaret İl Müdürlüğü'dür. MYK Kuyumcu belgesi almak isteyenlere Brodemy, belge düzenlemeden, ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna sınav ve başvuru sürecinde aracılık eder; sınav yeri kuruluşa göre değişir ve Bursa'da yapılacağı garanti edilmez. Bilgi ve başvuru için: 0543 113 17 44.
Belge bilgileri
| MYK Kodu | 21UY0441-4 (Seviye 4) |
|---|---|
| Zorunlu mu? | Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol) |
| Sınav | A1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70 |
| Geçerlilik | 5 yıl |
| 2026 belge masrafı | 1.500 TL (sınav ücreti kuruluşa göre ~6.000–11.750 TL + KDV) |
| İŞKUR sınav iadesi | Uygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler) |
Brodemy belge düzenleyen bir kuruluş değildir; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuru ve sınav sürecinde aracılık eder. Sınav yeri belgelendirme kuruluşuna göre değişir; Bursa'da sınav yapılacağı garanti edilmez. İşletmenizin özel durumu için Bursa İl Ticaret Müdürlüğüne danışmanız önerilir. Süreç ve başvuru için Brodemy'ye 0543 113 17 44 numarasından ulaşabilirsiniz.
Bursa'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar
- Meslek odası: Bursa Kuyumcular Saatçiler ve Benzerleri Esnaf ve Sanatkârlar Odası (kamuoyunda "Bursa Kuyumcular Odası"; BESOB'a bağlı). Adres: Anadolu Mahallesi, Kader Sokak, Esnaf Hizmet Binası, Kapı:32 Kat:3 No:13, Yıldırım/Bursa. Tel: 0224 223 70 12. Oda başkanı: İsa Altıkardeş. Oda, Bursa Kapalıçarşı ve çevresi için günlük gram/çeyrek altın alış-satış fiyat listesini yayımlar.
- Kuyum çarşısı / bölgesi: Bedesten (Yıldırım Bayezid Bedesteni) Kuyumcular Çarşısı — Nalbantoğlu Mahallesi, Cumhuriyet Caddesi, Osmangazi/Bursa; çevresinde Kapalıçarşı Kuyumcular Aralığı ve Uzunçarşı hattı. Bedesten, UNESCO Dünya Mirası "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" (2014) Hanlar Bölgesi bileşenidir.
- Yetki belgesi ve resmi başvuru mercii: Bursa Ticaret İl Müdürlüğü (T.C. Ticaret Bakanlığı) — bursa.ticaret.gov.tr. Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu, e-Devlet üzerinden Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi'ne (KTBS — ktbs.ticaret.gov.tr) yapılır ve işletmenin bulunduğu il müdürlüğünce incelenip sonuçlandırılır. Başvuruda kuyumculuk NACE kodları (47.77.01 / 47.77.05) aranır. İşletmenin özel durumu ve muafiyetler için kesin merci burasıdır.
Belge zorunluluğunun kesin kapsamı ve muafiyetler işletme bazında Bursa Ticaret İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilir. Esnaf odasına üyelik ile yetki belgesi farklı yükümlülüklerdir. Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna sınav/başvuru sürecinde aracılık eder; sınav yeri kuruluşa göre değişir, Bursa'da yapılacağı garanti edilmez. Bilgi ve başvuru: 0543 113 17 44.
Bursa'e özel sorular
Bursa'da kuyumcu dükkanı açmak için hangi belge gerekiyor?
Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahibin, yetkili temsilcinin veya en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Bu şart MYK Kuyumcu belgesi (21UY0441-4, Seviye 4), 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi ya da kuyumculuk/mücevherat alanı mezuniyeti muafiyetiyle karşılanabilir. Ayrıca işletmenin oda/sicil kaydında kuyumculuk NACE kodu (47.77.01 / 47.77.05) bulunmalı ve kuyum ticareti yetki belgesi alınmalıdır. İşletmenizin kesin durumu Bursa Ticaret İl Müdürlüğü tarafından değerlendirilir.
Bursa Bedesten ve Kapalıçarşı'daki köklü kuyumcuların da belge alması gerekir mi?
Evet. Yönetmelik, çarşının tarihi olup olmamasına bakmaksızın perakende kuyum ticareti yapan tüm işletmeler için belge şartı arar. Yüzyıllardır faaliyet gösteren Bedesten ve Kapalıçarşı esnafı da işletmede belgeli sahip/yetkili temsilci veya tam zamanlı çalışan bulundurmak zorundadır; uzun yıllık deneyim, mevzuattaki belge zorunluluğunun yerine geçmez. Mevcut 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti bu şartı karşılayabilir. Kesin durum için Bursa Ticaret İl Müdürlüğü'ne danışın.
Bursa'da kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu nereye yapılır?
Başvuru, e-Devlet üzerinden Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi'ne (KTBS, ktbs.ticaret.gov.tr) yapılır ve işletmenin bulunduğu ilin müdürlüğü — Bursa'daki işletmeler için Bursa Ticaret İl Müdürlüğü — tarafından incelenip sonuçlandırılır. Esnaf odasına (Bursa Kuyumcular Odası) üyelik ile bu yetki belgesi farklı yükümlülüklerdir; oda üyeliği tek başına belge şartını karşılamaz.
MYK Kuyumcu (21UY0441-4) sınavı Bursa'da mı yapılıyor?
Sınav ve belgelendirme, MYK adına yetkilendirilmiş TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşları tarafından teorik ve uygulamalı (performans) olarak yapılır; sınav yeri kuruluşa göre değiştiği için Bursa'da yapılacağı garanti edilmez. Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan akredite kuruluşa aracılık eder ve size en uygun sınav seçeneği için bilgi verir: 0543 113 17 44.
Bursa'da yıllardır kuyumcuyum ve ustalık belgem var; ayrıca MYK belgesi almam gerekir mi?
Mevzuat, işletmedeki belge şartını üç yoldan biriyle karşılanmış sayar: MYK Kuyumcu belgesi (21UY0441-4, Seviye 4), 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti. Geçerli bir ustalık belgeniz varsa çoğu durumda ayrıca MYK belgesi gerekmeyebilir; ancak size özel değerlendirme için Bursa Ticaret İl Müdürlüğü esas alınır. MYK belgesi almak isterseniz Brodemy, TÜRKAK akredite kuruluşa aracılık ederek destek olur (0543 113 17 44).
Genel sorular (kuyumcu-belgesi)
Kuyumcu belgesi zorunlu mu?
Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.
Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?
Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).
Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?
İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.
Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?
Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.
Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?
İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.
İlgili sayfalar
- Ayar/milyem hesaplama ve belge yolu aracı
- Kuyumcu belgesi deneme sınavı (25 soru)
- Kuyumcu Belgesi Nasıl Alınır? 2026 Adım Adım Rehber
- Kuyumcu Belgesi Zorunlu mu? Yönetmelik ve 3 Muafiyet Yolu
- Kuyumcu Belgesi Ücreti 2026 ve Sınav Süreci
Diğer şehirler
İstanbul · Ankara · İzmir · Gaziantep · Konya · Kayseri
Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Bursa'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →
Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy