Gaziantep'te Kuyumcu (Perakende) MYK Belgesi

Gaziantep'in kuyum geleneği, 18. yüzyılın ilk çeyreğinde (1718) Darendeli Hüseyin Paşa tarafından yaptırılan Zincirli Bedesten çevresinden Şahinbey'deki Gaziler Caddesi hattına uzanır; kenti ayırt eden en belirgin özellik, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı kayıtlarında da vurgulandığı gibi takıların büyük ölçüde 22 ayar (916 milyem) altından üretilmesi ve "Antep hasırı" bileziğidir. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahibin, yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması aranır; bu şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti muafiyetiyle karşılanabilir. Belgelendirme ve yetki başvurusunda kesin durum ve resmi merci, işletmenin bulunduğu yerdeki Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü'dür (başvurular KTBS üzerinden yürür).

Gaziantep'te kuyum sektörü neden farklı?

Kentin tarihi ticaret merkezi olan Şahinbey ilçesinde, 1718'de Darendeli Hüseyin Paşa tarafından yaptırılan ve akşamları kapısı büyük zincirlerle kapatıldığı için halk arasında "Zincirli Bedesten" olarak anılan bedesten ile çevresindeki çarşılar, yüzyıllardır kuyumcu, gümüşçü ve bakırcıları bir arada barındırır; kentin kalesi ile Bakırcılar Çarşısı arasındaki bu tarihi doku Gaziantep kuyumculuğunun kökenidir.

Gaziantep kuyumculuğunun ülke genelinden ayrıştığı en belirgin nokta ayar tercihidir: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı'na göre İstanbul ve birçok merkez 18 ayar veya daha düşük çalışırken, Gaziantep ustaları ağırlıklı olarak 22 ayar (916 milyem) altın üretir ve imalatçılar ürünlerine TSE damgası uygular; bu köklü gelenek kenti birçok kuyum merkezinden ayırır.

Kentin simge ürünü, yüzeyindeki örgü deseninden adını alan "Antep hasırı" (Gaziantep hasır bileziği) olup 7, 13 ve 15 sıra gibi varyasyonlarda el işçiliğiyle üretilir; telkari (filigran) ve savat gibi geleneksel gümüş/altın işleme teknikleri de güçlüdür, dolayısıyla Gaziantep hem perakende kuyum satışının hem de bilezik-alyans-hasır ağırlıklı altın imalatının bir arada yürüdüğü bir üretim ve ticaret merkezidir.

Kuyum esnafı, Gaziantep Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği'ne (GESOB) bağlı Gaziantep Kuyumcular ve Sanatkarlar Esnaf Odası çatısında örgütlüdür; oda, kuyum ticaretinin tarihi aksı olan Gaziler Caddesi'ndeki Çekemoğlu İşhanı'nda (Şahinbey) faaliyet gösterir.

Altın ticareti kentte tarihi çarşı çekirdeği çevresinde yoğunlaşır; rehber ve esnaf kaynaklarına göre Gaziler Caddesi, Karagöz Caddesi, Almacı Pazarı, Kalealtı ile Zincirli/Kemikli bedestenler ve Nacar Çarşısı başlıca kuyumcu hatlarıdır, modern perakende ise Şehitkamil yönündeki yeni yerleşim aksına da yayılmıştır.

Kültür Portalı'na göre bölgede altın işçiliğinin kökeni çok eskiye dayanır; İpek Yolu üzerindeki konumu ticareti canlı tutmuş, kuyumculuk 1918 sonrasında Sait Türüstanlı gibi ustalarla yeniden ivme kazanmıştır. Aynı kaynak kentte kuyumculuğun perakendenin yanında imalat boyutuyla da öne çıktığını, oda kaydı bulunan yüzlerce kuyumcu ile çok sayıda imalatçı atölyeden söz eder.

Zincirli Bedesten ve Gaziantep'in tarihi kuyum çarşısı

Gaziantep'in kuyum geleneğinin merkezi, kentin tarihi ticaret çekirdeği olan Şahinbey ilçesindeki bedestenler ve çevresindeki çarşılardır. Bunların en bilineni, Darendeli Hüseyin Paşa tarafından 18. yüzyılın ilk çeyreğinde (1718) yaptırılan ve akşamları kapısı büyük zincirlerle kapatıldığı için halk arasında "Zincirli Bedesten" olarak anılan Darendeli Hüseyin Paşa Bedesteni'dir. L planlı taş yapısı ve tonozlu örtüsüyle Anadolu'daki diğer bedestenlerden ayrılan yapı, mimarisiyle İstanbul'daki Mısır Çarşısı'na benzetilir. Tarih boyunca bedesten ve çevresi kuyumcu, gümüşçü, bakırcı ve baharatçı gibi meslek gruplarını bir arada barındırmış; Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edildikten sonra da ticari faaliyetini sürdürmüştür. Yakınındaki Kemikli Bedesten ile Nacar Çarşısı da günümüzde kuyumcuların, çeyiz ve hediyelik eşya dükkanlarının bulunduğu tarihi mekanlardandır. Kentin kalesi ile Bakırcılar Çarşısı arasında konumlanan, bakır ve gümüş işçiliğinin de yoğunlaştığı bu tarihi doku, Gaziantep kuyumculuğunun yüzyıllara uzanan kökünü gösterir. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı kayıtlarına göre bölgede altın işçiliğinin geçmişi çok daha eskiye dayanır; kentin İpek Yolu üzerindeki ve önemli ticaret yollarının kesişimindeki konumu, ticareti, kültürü ve el sanatlarını canlı tutmuştur. Cumhuriyet öncesinde altın büyük ölçüde Halep'ten getirilerek işlenmiş, kuyumculuk 1918 sonrasında Sait Türüstanlı gibi ustaların katkısıyla yeniden ivme kazanmıştır. Bugün gelinen noktada, tarihi çarşı Gaziantep kuyum ticaretinin hem sembolik hem de fiili kalbi olmayı sürdürmekte; bu miras, kentin kuyum kimliğine turistik ve kültürel bir derinlik de katmaktadır.

22 ayar gelenek ve Antep hasırı: kentin ayırt edici kuyum kimliği

Gaziantep kuyumculuğunu ülke genelinden ayıran en somut özellik, çalışılan altının ayarıdır. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı'nda belirtildiği üzere, İstanbul ve birçok büyük merkez ağırlıklı olarak 18 ayar veya daha düşük ayarda üretim yaparken, Gaziantep ustaları geleneksel olarak 22 ayar (916 milyem saflık) altın işler. İmalatçılar ürünlerine TSE onaylı damga uygulayarak tüketici güvenini pekiştirir. Bu yüksek ayar geleneği, kenti "yatırımlık altın" tercih eden alıcılar nezdinde ayrı bir konuma taşır. Kentin simge ürünü ise adını bilezik yüzeyindeki örgü (hasır) deseninden alan "Antep hasırı" bileziğidir. El işçiliğiyle 7, 13 ve 15 sıra gibi varyasyonlarda üretilen bu bilezikler, hem takı hem de yatırım aracı olarak kullanılır ve düğün geleneğinde önemli bir yer tutar. Antep hasırının yanı sıra telkari (filigran) ve savat (yüzeyin siyah-gri bezemeyle işlenmesi) gibi geleneksel teknikler de kentte güçlüdür; halka, burmalı, çakma, taşlı (yakut, zümrüt, firuze) modeller Gaziantep atölyelerinin klasik repertuvarındandır. Bu tablo, Gaziantep'i yalnızca bir perakende satış noktası değil, aynı zamanda üretimin de yapıldığı bir imalat merkezi haline getirir: bilezik, alyans ve hasır ağırlıklı imalat ile vitrindeki perakende satış çoğu zaman aynı esnaf çatısı altında yürür. Not: Kentin ürettiği hasır ve altın takılar bilinen bir marka değeri taşısa da, Gaziantep'in kuyum ürünleri için Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli bir coğrafi işaret bulunmaz; 22 ayar geleneği ve teknikler, tescilden çok yerleşik üretim kültürü ve Kültür Portalı gibi resmi kaynaklardaki kayıtlarla belgelenir.

Kuyumun yoğunlaştığı cadde ve semtler

Gaziantep Kuyumcular ve Sanatkarlar Esnaf Odası ve esnaf örgütlenmesi

Gaziantep'te kuyum esnafının mesleki örgütlenmesi, Gaziantep Kuyumcular ve Sanatkarlar Esnaf Odası çatısı altında yürür. Oda, Gaziantep Esnaf ve Sanatkarları Odaları Birliği'ne (GESOB) bağlıdır ve kuyum ticaretinin tarihi aksı olan Gaziler Caddesi'ndeki Çekemoğlu İşhanı'nda (Şahinbey) faaliyet gösterir. Oda; günlük tavsiye altın fiyatlarının duyurulması, esnaf arasında ticari düzenin ve mesleki standartların korunması, üyelerin resmi işlemlerinde temsili gibi işlevler üstlenir. Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusunda istenen belgelerden biri de üç ay içinde alınmış, iştigal konuları arasında kuyum ticareti faaliyeti (47.77.01 veya 47.77.05 NACE kodları) bulunan meslek odası kayıt belgesidir; dolayısıyla oda kaydı hem mesleki örgütlenmenin hem de resmi yetki sürecinin bir parçasıdır. Belgeli çalışan istihdamının zorunlu hale gelmesiyle birlikte, oda ve bağlı olduğu birlik, üyelerini ustalık belgesi, mesleki yeterlilik belgesi ve mevzuat uyumu konularında yönlendirmekte önemli bir rol oynar. Bu yerel örgütlenme, Gaziantep'in üretim ve perakendeyi bir arada yürüten kuyum ekosistemini kurumsal olarak da ayakta tutar.

Gaziantep'te kuyum ticareti yetki belgesi ve belgeli personel: nereden, nasıl

Perakende kuyum ticareti yapan bir işletmenin, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021 tarih ve 31454 sayılı Resmi Gazete; 19.03.2022 tarih ve 31783 sayılı değişiklikle mesleki yeterlilik belgesi de kabul) kapsamında kuyum ticareti yetki belgesi alması ve işletmede belgeli personel bulundurması gerekir. Aranan şart, işletme sahibinin, yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olmasıdır. Bu belge şartı üç yoldan biriyle karşılanabilir: (1) MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) Mesleki Yeterlilik Belgesi, (2) 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki ustalık belgesi veya (3) kuyumculuk/takı tasarımı alanındaki ilgili ortaöğretim ya da yükseköğretim mezuniyetinin sağladığı muafiyet. Başvurular, Ticaret Bakanlığı'nın Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS, ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır; başvuru, işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğü — yani Gaziantep'teki işletmeler için Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü — tarafından incelenerek sonuçlandırılır. Süreçte genellikle meslek odası kayıt belgesi, vergi levhası, vergi borcu yoktur yazısı, SGK tescil ve hizmet dökümü ile ilgili belge (ustalık/MYK/diploma) istenir. Kimin, hangi durumda hangi belgeye ihtiyaç duyduğu işletmenin yapısına göre değiştiği için, kesin ve güncel durumu mutlaka Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü ve KTBS üzerinden teyit etmek gerekir. Belge yolu olarak MYK Kuyumcu belgesini tercih edenler için Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan, TÜRKAK akrediteli belgelendirme kuruluşlarına sınav ve belgelendirme aracılığı yapar. Sınavın yapılacağı yer belgelendirme kuruluşuna göre değiştiğinden, sınavın Gaziantep'te yapılacağına dair bir şehir garantisi verilemez; adayın ili ile sınav merkezi farklı olabilir. Bilgi ve yönlendirme için 0543 113 17 44 numaralı hat üzerinden iletişime geçilebilir.

Belge bilgileri

MYK Kodu21UY0441-4 (Seviye 4)
Zorunlu mu?Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol)
SınavA1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70
Geçerlilik5 yıl
2026 belge masrafı1.500 TL (sınav ücreti kuruluşa göre ~6.000–11.750 TL + KDV)
İŞKUR sınav iadesiUygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler)

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 kapsamında tarafsızlıkla çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Sınav yeri belgelendirme kuruluşuna göre değişir ve Gaziantep'te yapılacağı garanti edilemez. İşletmenize ilişkin kesin belge yükümlülüğü için Gaziantep İl Ticaret Müdürlüğüne danışmanızı öneririz. Bilgi ve başvuru: 0543 113 17 44.

Gaziantep'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

Belgeli personel şartı, işletme sahibi/yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışan üzerinden karşılanabilir. Kesin durum işletme yapısına göre değişir; güncel evrak listesi ve başvuru için Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü ve KTBS esas alınmalıdır. Brodemy belge düzenlemez; TÜRKAK akrediteli kuruluşa MYK belge sınavı aracılığı yapar, sınav yeri kuruluşa göre değişir (şehir garantisi yok). Tel: 0543 113 17 44.

Gaziantep'e özel sorular

Gaziantep'te kuyumcu belgesi almak zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca Gaziantep'te perakende kuyum ticareti yapan bir işletmede sahibin, yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması ve işletmenin kuyum ticareti yetki belgesi alması gerekir. Belge şartı MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4), 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti muafiyetiyle karşılanabilir. Kesin durum ve başvuru için Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü ile KTBS esas alınır.

Gaziantep'te yılların ustalık belgem var; ayrıca MYK Kuyumcu belgesi almam gerekir mi?

Hayır, kural olarak gerekmez. 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi, yönetmeliğin aradığı belge şartını tek başına karşılayan geçerli yollardan biridir; MYK Kuyumcu belgesi ise bir alternatiftir, ikisini birden bulundurma zorunluluğu yoktur. İşletmenizin özel durumu ve NACE kodları gibi ayrıntılar için Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit almanız önerilir.

Antep hasırı veya 22 ayar altın imalatı yapıyorum; belge şartı beni de kapsıyor mu?

Yönetmelikteki belgeli personel ve yetki belgesi şartı, esas olarak perakende kuyum ticareti yapan işletmeleri hedefler. İmalat ile perakende satışın aynı işletmede birlikte yürüdüğü Gaziantep gibi merkezlerde, vitrinde tüketiciye satış yapan işletmeler bu kapsama girer. İşletmenizin faaliyet türüne (imalat, toptan, perakende) göre yükümlülüğünüzün ne olduğunu Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü üzerinden netleştirmeniz gerekir.

MYK Kuyumcu belgesi sınavı Gaziantep'te mi yapılıyor?

Şehir garantisi verilemez. MYK Kuyumcu (21UY0441-4) sınavları, TÜRKAK akrediteli belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenir ve sınav yeri kuruluşa göre değişir; adayın ili ile sınav merkezi farklı olabilir. Brodemy belge düzenlemez, ISO/IEC 17024 tarafsızlıkla çalışan akrediteli kuruluşa sınav/belgelendirme aracılığı yapar. Gaziantep için uygun tarih ve yer bilgisini 0543 113 17 44 üzerinden alabilirsiniz.

Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusunu Gaziantep'te nereden yapıyorum?

Başvuru, Ticaret Bakanlığı'nın Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS — ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden e-Devlet şifresiyle çevrimiçi yapılır. Başvurunuz, işletmenizin bulunduğu yerdeki Gaziantep Ticaret İl Müdürlüğü tarafından incelenip sonuçlandırılır. Genellikle meslek odası kayıt belgesi, vergi levhası, vergi borcu yoktur yazısı, SGK dökümü ve belge (ustalık/MYK/diploma) istenir; güncel evrak listesi için müdürlüğe danışın.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Konya · Kayseri

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Gaziantep'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy