Eskişehir'de Kuyumcu (Perakende) MYK Belgesi

Eskişehir, ticari ölçekte neredeyse yalnızca kendi topraklarında çıkarılan lületaşı (sepiyolit) sayesinde takı kültürünü ikiye ayrılmış biçimde yaşatır: bir yanda Odunpazarı'ndaki Atlıhan gibi el sanatları çarşılarında lületaşı ve gümüş işçiliği, öte yanda şehir merkezindeki Taşbaşı Çarşısı çevresinde yoğunlaşan altın ve kıymetli maden perakendesi. Altın, gümüş ve diğer kıymetli maden esaslı perakende kuyum ticareti yapan işletmelerde ise işletme sahibi, yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışanın MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti muafiyetiyle belge şartını karşılaması gerekir. Kesin durum ise Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü'nden teyit edilmelidir.

Eskişehir'de kuyum ve takı sektörü neden farklı?

Eskişehir, sepiyolit (lületaşı) mineralinin ticari ölçekte çıkarıldığı neredeyse tek yerdir; Sepetçi, Gökçeoğlu, Kayı ve Margı çevresindeki köylerde yüzlerce ocakta işlenen bu taş, 'Eskişehir Lüle Taşı' adıyla Türk Patent nezdinde menşe adı türünde coğrafi işaret (tescil no 26) olarak korunur. 'Beyaz altın' diye anılan taş, şehirde altın kuyumculuğunun yanında kendine özgü bir takı ve süs eşyası geleneği oluşturur.

Kentsel sit alanı olan tarihi Odunpazarı'nda, 1850'lerdeki özgün mimarisiyle 2006'da yeniden inşa edilen Atlıhan El Sanatları Çarşısı'ndaki atölyelerde lületaşından yüzük, kolye, tespih ve gümüş takılar el işçiliğiyle üretilip satılır; çarşı, Eskişehir lületaşını dünyaya tanıtmak ve yerel zanaatkârı desteklemek amacıyla açılmıştır. Bu el sanatı katmanı, Eskişehir'in takı ekonomisini birçok ilden ayırır.

Şehir merkezinde altın ve kıymetli maden perakendesinin kalbi, halkın 'en meşhur kuyumcuların bulunduğu' yer olarak tanımladığı Taşbaşı Çarşısı ve çevresidir; Hamamyolu, İki Eylül ve Köprübaşı caddelerinin kesiştiği bu aks, Vilayet Meydanı ve Büyükşehir Belediyesi'ne bitişik konumuyla çevre ilçelerden de müşteri çeker.

Şehirdeki kuyum esnafı, meslek örgütü olarak Eskişehir Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası çatısı altında temsil edilir; oda, hem altın-mücevher perakendecilerini hem de lületaşı-gümüş zanaatkârlarını kapsayan bir yapı gösterir.

Odunpazarı'nın tarihi ticaret dokusu, 16. yüzyılda Çoban Mustafa Paşa tarafından yaptırılan Kurşunlu Külliyesi çevresine dayanır; bugün bu bölge cam, seramik ve lületaşı atölyeleriyle bir el sanatları-turizm merkezine dönüşmüş, kentin takı üretim geleneğini ayakta tutmuştur.

Ekonomik karakter olarak Eskişehir'in kuyum sektörü, altın-gümüş perakendesi ile lületaşı ağırlıklı el sanatı-turizm üretiminin bir arada yürüdüğü ikili bir yapı taşır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kaynaklı belge şartı ise esas olarak altın, gümüş ve kıymetli maden perakendesi yapan işletmeleri ilgilendirir; salt lületaşı (kıymetli maden olmayan bir taş) işçiliğinin kapsamı işletmenin faaliyetine göre değişir.

Eskişehir'de kuyumun kalbi: Taşbaşı Çarşısı ve altın esnafı

Eskişehir'de altın ve kıymetli maden perakendesinin fiilî merkezi, şehir halkının günlük alışverişinin de buluşma noktası olan Taşbaşı Çarşısı ve çevresidir. Çarşı, Vilayet Meydanı ile Büyükşehir Belediyesi'ne yakın konumuyla merkezîdir; Hamamyolu Caddesi, İki Eylül Caddesi ve Köprübaşı Caddesi bu çarşıya bağlanır ve kuyumcu dükkânları bu aks boyunca yoğunlaşır. Yerel kaynaklar Taşbaşı'nı 'Eskişehir'in en meşhur kuyumcularının bulunduğu' çarşı olarak tanımlar; İki Eylül ve Köprübaşı hatlarındaki sarrafiye ve altın dükkânları, halkın birikimini çeyrek, yarım ve tam altın ile 22 ayar bilezik gibi ürünlere çevirdiği ana adreslerdir. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kaynaklı belge şartı, doğrudan bu perakende ayağındaki işletmeleri ilgilendirir: altın veya kıymetli maden esaslı ürün satan bir dükkânda işletme sahibi, yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması aranır.

Lületaşı ve gümüş: Odunpazarı'nın el sanatı katmanı

Eskişehir'i takı haritasında benzersiz kılan asıl unsur, dünyada ticari ölçekte neredeyse yalnızca burada çıkarılan lületaşıdır. Bilimsel adıyla sepiyolit olan bu gözenekli, beyaz taş, 'Eskişehir Lüle Taşı' adıyla Türk Patent nezdinde menşe adı türünde coğrafi işaret (tescil numarası 26) olarak korunur; çırpma, saykal, arış, perdah, tandırlama, yağlı aba ve parlatma gibi geleneksel basamaklarla Eskişehir atölyelerinde işlenir. Odunpazarı'ndaki Atlıhan El Sanatları Çarşısı, iki katlı yapısındaki atölyelerde lületaşı ve gümüş takıları hem üretip hem sergileyip satarak bu geleneği yaşatır. Hukuki açıdan önemli bir ayrım vardır: lületaşının kendisi kıymetli maden değildir, dolayısıyla salt lületaşı süs eşyası üretimi ve satışı kuyum yönetmeliğinin belge şartına doğrudan girmeyebilir. Ancak gümüş bir kıymetli madendir; gümüş takı perakendesi yapan işletmeler ile aynı çatı altında altın/gümüş de satan atölyeler belge şartı kapsamına girebilir. Bu nedenle faaliyetin niteliğine göre kesin durumu İl Ticaret Müdürlüğü'nden teyit etmek gerekir.

Eskişehir Kuyumcular Odası ve resmi merci

Eskişehir'de kuyum esnafının meslek örgütü, Eskişehir Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası'dır; oda, altın-mücevher perakendecilerinden lületaşı ve gümüş zanaatkârlarına kadar sektörün farklı kollarını temsil eder ve mesleki sorunlarda muhatap kurumdur. Ancak belge zorunluluğu, muafiyetler ve kuyum ticareti yetki belgesi konusunda bağlayıcı resmi merci meslek odası değil, Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü'dür. İşletmenizin faaliyet koduna göre belge şartı kapsamında olup olmadığı, sahibin mi yetkili temsilcinin mi yoksa çalışanın mı belgeli olması gerektiği ve elinizdeki 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk mezuniyetinin muafiyet sağlayıp sağlamadığı gibi kesin sorular için başvurulacak yer İl Ticaret Müdürlüğü'dür. Brodemy ise belge düzenleyen ya da muafiyet veren bir makam değildir; yalnızca akredite belgelendirme kuruluşuna yönlendirmede aracılık eder.

Eskişehir'de kuyumcu belgesi: üç yol ve süreç

Belge bilgileri

MYK Kodu21UY0441-4 (Seviye 4)
Zorunlu mu?Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol)
SınavA1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70
Geçerlilik5 yıl
2026 belge masrafı1.500 TL (sınav ücreti kuruluşa göre ~6.000–11.750 TL + KDV)
İŞKUR sınav iadesiUygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler)

Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; ISO/IEC 17024 kapsamında tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite bir belgelendirme kuruluşuna başvurunuzda aracılık eder. Teorik ve uygulamalı sınavın yeri kuruluşun planlamasına göre değişir; sınavın Eskişehir'de yapılacağı garanti edilmez. Perakende kuyum ticaretinde işletmenizin belge/muafiyet durumunu kesin olarak Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü'nden teyit etmeniz önerilir. Bilgi ve başvuru için: 0543 113 17 44.

Eskişehir'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

Buradaki bilgiler genel yönlendirme amaçlıdır; işletmenizin özel durumu (faaliyet kodu, belgeli olması gereken kişi, muafiyet) için kesin bilgi Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü'nden alınmalıdır. Brodemy belge düzenlemez; akredite kuruluşa aracılık eder (0543 113 17 44).

Eskişehir'e özel sorular

Eskişehir'de lületaşı takısı üreten bir atölye için de MYK Kuyumcu belgesi gerekir mi?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'teki belge şartı, altın, gümüş ve diğer kıymetli maden esaslı perakende kuyum ticaretini hedefler. Lületaşı bir kıymetli maden değil, coğrafi işaretli (Eskişehir Lüle Taşı, menşe adı, tescil no 26) bir mineraldir; salt lületaşı süs eşyası üretimi ve satışı farklı bir faaliyet niteliği taşıyabilir. Ancak aynı işletme altın veya gümüş perakendesi de yapıyorsa belge şartı gündeme gelir. İşletmenizin faaliyet koduna göre kesin durumu Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü'nden teyit etmeniz gerekir.

Odunpazarı'nda gümüş takı satan bir işletme belge kapsamında mı?

Gümüş, yönetmelik anlamında bir kıymetli madendir; dolayısıyla gümüş ve gümüş esaslı ziynet eşyası perakendesi yapan işletmeler belge şartı kapsamına girebilir. Bu durumda işletme sahibi, yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışanın MYK Kuyumcu (21UY0441-4), 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk mezuniyeti muafiyetiyle şartı karşılaması beklenir. Faaliyetiniz salt lületaşı el sanatı mı yoksa kıymetli maden perakendesi mi içeriyor, bunu ve kesin yükümlülüğü Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü belirler.

Taşbaşı Çarşısı'nda altın dükkânım var; belge kimin üzerinde olmalı?

Yönetmelik, perakende kuyum ticareti yapan işletmede belgenin işletme sahibi, yetkili temsilci ya da en az bir tam zamanlı çalışandan biri üzerinde bulunmasını yeterli sayar; her çalışanın ayrı ayrı belgeli olması aranmaz. Taşbaşı ve çevresindeki (İki Eylül, Köprübaşı) altın-sarrafiye dükkânları bu kapsamdadır. Hangi kişinin belgeli olmasının sizin işletme yapınıza uyduğunu ve olası muafiyetleri Eskişehir İl Ticaret Müdürlüğü ile netleştirin.

Eskişehir'de MYK Kuyumcu (21UY0441-4) belgesini bir devlet dairesinden mi alıyorum, sınav Eskişehir'de mi olur?

Hayır. Bu belge devlet dairesinden değil, TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarından, teorik ve uygulamalı sınavı geçerek alınır. Sınav yeri kuruluşun planlamasına bağlıdır ve Eskişehir'de yapılacağı garanti edilmez. Alternatif olarak 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyeti de belge şartını karşılayabilir. Brodemy, sürecin akredite kuruluşa yönlendirilmesinde aracılık eder; ayrıntı için 0543 113 17 44.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Gaziantep · Konya

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Eskişehir'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy