Malatya'da Kuyumcu Belgesi (MYK 21UY0441-4)

Malatya'da kuyumculuk, 1945'te tenekeden derme çatma dükkanlar ve "Taş Mağaza" çevresinde başlayıp usta-çırak (Ahilik) geleneğiyle büyüyen köklü bir sarraflık kültürüne dayanır; şehrin merkezindeki tarihi Kuyumcular Çarşısı 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar görmüş, esnaf Malatya Çarşı Projesi kapsamında kümelenme sistemiyle yeniden inşa edilen çarşıya taşınmaya başlamıştır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik uyarınca perakende kuyum ticareti yapan her işletmede sahip/yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir. Bu şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyet muafiyetinden biriyle karşılanır; işletmenin yürütmesi gereken "kuyum ticareti yetki belgesi" ise KTBS üzerinden Malatya Ticaret İl Müdürlüğünden alınır.

Malatya'da Kuyumculuk ve Kuyumcular Çarşısı

Malatya'da örgütlü kuyumculuk 1945 yılında, eski belediye binası çevresindeki tenekeden derme çatma dükkanlar ve Temelli Pasajı'ndaki esnafla başladı; yangında dükkanları yanan ustaların yeni yer arayışıyla Hacı Azmi Efendi işini 'Taş Mağaza' adıyla taşıdı, esnafın 1967'de bugünkü konumuna yerleşmesiyle çarşı bugünkü kimliğine kavuştu. Hacı Azmi Alacahanlı, Yahya Özden, Hüseyin Altınbüken, Muhammed Usta ve Mithat Alacahanlı gibi duayen isimlerle şekillenen bu ortamda, mesleğin bir usta yanında öğrenildiği güçlü usta-çırak (Ahilik) geleneği ve sözün-güvenin önceliği belirleyici olmuştur.

Malatya'nın en ayırt edici güncel gerçeği, kuyum ticaretinin merkezine oturmuştur: şehir merkezindeki tarihi Kuyumcular Çarşısı, Bakırcılar Çarşısı ve Şire Pazarı gibi çarşılarla birlikte 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır hasar görmüş, bir kısmı yıkılmış, kalanı ağır hasar nedeniyle yıktırılmıştır. Kuyumcu esnafı bu nedenle geçmişteki dağınık dükkanlardan çıkıp, Malatya Çarşı Projesi kapsamında yeniden inşa edilen modern çarşıya taşınmaktadır.

Yeniden inşada 'kümelenme sistemi' uygulanır: her meslek grubu kendi bölümünde toplanır (kasap kasaplar pazarında, ayakkabıcı ayakkabıcılarda, kuyumcu kuyumcular bölümünde). Böylece Malatya'da perakende kuyum ticareti, dağınık bir yapıdan çıkıp yeni çarşının kuyumcular bölümünde yeniden merkezileşmektedir; esnaf kepenk açmaya başlamıştır.

Esnaf, Malatya Kuyumcular ve Saatçiler Esnaf ve Sanatkarlar Odası çatısı altında örgütlüdür (Battalgazi'de, valilik arkası); oda üye kaydı, yerel altın piyasasının işleyişi, mevzuatın duyurulması ve belgelendirme/eğitim yönlendirmesi gibi işlevler üstlenir ve Malatya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne bağlıdır.

Malatya'nın coğrafi işaret tescilleri (Malatya kayısısı, kömbe, pestil gibi) tümüyle gıda ürünleridir; ile özgü tescilli bir kuyum, gümüş savat veya telkari ürünü bulunmaz. Dolayısıyla Malatya kuyumculuğu, özel bir imalat markasından çok geleneksel el emeğine dayalı perakende sarraflık, altın alım-satımı ve düğün/çeyiz talebine dönük takı satışı üzerine kuruludur. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'teki belge zorunluluğu da esas olarak bu perakende kuyum ticareti yapan işletmeleri kapsar.

6 Şubat 2023 depremi ve Kuyumcular Çarşısı'nın yeniden inşası

Malatya'da kuyum ticaretini bugün anlamak için depremi konuşmak gerekir. 6 Şubat 2023 depremlerinde şehir merkezindeki tarihi Kuyumcular Çarşısı; Bakırcılar Çarşısı, Şire Pazarı, Kapalı Çarşı ve Mısır Çarşısı gibi kentin en işlek çarşılarıyla birlikte hasar görmüş, bir bölümü yıkılmış, ağır hasarlı kısımları ise sonradan yıktırılmıştır. Bu, yalnızca binaların değil; onlarca yıllık dükkan düzeninin, komşuluk ilişkilerinin ve müşteri alışkanlıklarının da yeniden kurulması demektir. Emlak Konut / Malatya Çarşı Projesi kapsamında merkezde binlerce bağımsız bölüm (dükkan, ofis ve konut) yeniden üretilmiş; kuyumcular, bakırcılar, şire ve Mısır çarşıları için çalışmalar sürdürülmüştür. Kuyumcu esnafı yeni çarşıda kepenk açmaya başlamış, açık hava çarşısı (AVM) konseptinde, otoparklı ve düzenli bir alana taşınmıştır. Yeniden inşa 'kümelenme sistemi' üzerine kuruludur: her sektör kendi bölümünde toplanır, böylece kuyumcular tek bir 'kuyumcular bölümü' altında yeniden bir araya gelir. Esnaf için pratik sonuç şudur: adres, dükkan ve çarşı düzeni değişse de Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'teki yükümlülükler aynen sürer. Taşınma, işletmenin kuyum ticareti yetki belgesi ve işletmede belgeli en az bir kişi bulundurma şartını ortadan kaldırmaz; aksine yeni adres ve ruhsat değişiklikleri KTBS ve ticaret sicili tarafında güncel tutulmalıdır. Bu yüzden yeni çarşıya taşınan Malatyalı kuyumcunun, hem işletme yetki belgesini hem de personelin mesleki belge durumunu güncel adres üzerinden gözden geçirmesi önerilir.

Malatya'da kuyumculuğun kökleri ve usta-çırak geleneği

Malatya kuyumculuğunun hikayesi, 1945'te eski belediye binası karşısındaki tenekeden derme çatma dükkanlarda başlar. O yıllarda bir grup usta bu geçici dükkanlarda çalışırken, bir başka grup Temelli Pasajı girişindeki modern dükkanlarda 'kuyumcular çarşısı' fikrini denemiştir; ancak halk yeni yeri benimsemeyince ve belediye karşısındaki dükkanlar yangında zarar görünce esnaf yeniden yer aramaya başlamıştır. Hacı Azmi Efendi, işini kiraladığı bir mekana taşıyıp dükkanın taş yapısı nedeniyle 'Taş Mağaza' adını vermiş; o dönem kasası olan belki de tek dükkan olduğu için diğer ustalar akşam altınlarını bir kutuda getirip Taş Mağaza'nın kasasında emanet ettirmiştir. Bu ayrıntı, Malatya kuyumculuğundaki güven ve emanet kültürünün somut bir örneğidir. Belediye, dükkanı yananları Taş Mağaza yanından Teze Cami'ye giden yolun solundaki dükkanlara yerleştirmiş; Faik, Hasan Usta, Hikmet Ceyhan, Uzun Hacı, Abit Barut ve Yahya Özden gibi ustalar burada çalışmıştır. Meslek, Ahilik kültürünün kurallarının uygulandığı bir usta-çırak düzeninde babadan oğula ve ustadan çırağa aktarılmıştır. Bu gelenek, belge sistemiyle de doğrudan ilişkilidir: yıllarca bir usta yanında yetişip 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında ustalık belgesi almış bir Malatyalı kuyumcu, bu belgeyle yönetmeliğin aradığı mesleki yeterlilik şartını karşılayabilir. Yani şehrin köklü çıraklık geleneği ile bugünkü belge zorunluluğu arasında pratik bir köprü vardır.

Malatya'da yetki belgesi ve belgeli çalışan şartı: nereden, nasıl

• İşletme yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki Malatya Ticaret İl Müdürlüğü tarafından, Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden verilir; başvuru da KTBS üzerinden yapılır.
• Yetki belgesi için genel olarak vergi kaydı ve meslek odası kaydında kuyum ticaretine ilişkin NACE kodunun (ör. 477701 / 477705) işlenmiş olması, vergi borcu bulunmaması ve meslek odası faaliyet belgesi aranır.
• Aynı başvuruda, işletmede sahibin, yetkili temsilcinin veya en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki belgeye sahip olması istenir. Bu mesleki belge üç yoldan biriyle karşılanır: MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 ustalık belgesi ya da kuyumculuk/mücevherat alanından mezuniyet muafiyeti.
• MYK belgesi yolunu seçenler için sınav ve belgelendirme, ISO/IEC 17024 kapsamında TÜRKAK akredite bir belgelendirme kuruluşu tarafından yapılır. Brodemy belge DÜZENLEMEZ; yalnızca bu akredite kuruluşa başvuru ve sınav sürecinde aracılık eder. Sınav yeri kuruluşa göre değişir; sınavın Malatya'da yapılacağı garanti edilemez.
• Deprem sonrası yeni çarşıya taşınan işletmelerde adres/ruhsat değiştiği için, yetki belgesi ve KTBS kayıtlarının yeni adrese göre güncellenmesi gerekir. Kendi işletmenizin belge zorunluluğu, hangi yolun size uyduğu ve güncel adım listesi için önce Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne danışın. Bilgi ve yönlendirme için Brodemy: 0543 113 17 44.

Coğrafi işaret, ürün kimliği ve perakende karakter

Bazı illerde kuyumculuk, tescilli bir ürün kimliğiyle anılır: Erzurum'da Oltu taşı, kimi illerde gümüş telkari veya savat gibi. Malatya'da ise durum farklıdır ve bunu dürüstçe söylemek gerekir. Malatya'nın TÜRKPATENT nezdindeki coğrafi işaret tescilleri (Malatya kayısısı başta olmak üzere kömbe, pestil, sucuk gibi ürünler) tümüyle gıda ve tarım ürünleridir; ile özgü, coğrafi işaret tescilli bir kuyum, gümüş işçiliği veya taş ürünü bulunmaz. Bu, Malatya kuyumculuğunun değersiz olduğu anlamına gelmez; sadece şehrin kuyum kimliğinin bir imalat/atölye markasından çok, perakende sarraflık ve güvene dayalı altın alım-satımı üzerine kurulu olduğunu gösterir. Malatya'da kuyum talebinin önemli bir bölümü düğün, nişan ve çeyiz gelenekleri ile bireysel altın yatırımı ve tasarruf alışkanlığından gelir; dükkanlar ağırlıkla altın, bilezik, set takı ve saat satışı ile yerel altın fiyatı üzerinden işlem yapar. Bu perakende karakter, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in belge zorunluluğunun tam da odağıdır: yönetmelik esas olarak perakende kuyum (kıymetli maden ve mücevher) ticareti yapan işletmeleri kapsar. İşletmenizin faaliyeti perakende kuyum ticareti mi, yoksa yalnızca imalat/atölye mi olduğu belge yükümlülüğünüzü etkileyebileceğinden, bu ayrımı ve kapsamı Malatya Ticaret İl Müdürlüğüne teyit ettirmeniz en doğrusudur.

Belge bilgileri

Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite bir belgelendirme kuruluşuna başvuru ve sınav sürecinde aracılık eder. Sınav yeri belgelendirme kuruluşuna göre değişir; Malatya'da sınav yapılacağı garanti edilemez. Malatya'daki işletmeniz için hangi yolun (MYK 21UY0441-4 sınavı, 3308 ustalık belgesi ya da mezuniyet muafiyeti) sizin durumunuza uygun olduğunu ve kesin belge zorunluluğunu Malatya İl Ticaret Müdürlüğü ile teyit etmeniz önerilir. Bilgi ve yönlendirme için: 0543 113 17 44.

Malatya'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

• Meslek odası: Malatya Kuyumcular ve Saatçiler Esnaf ve Sanatkarlar Odası — İstiklal Mah. Şehit Fahri Koçyiğit Sok., Valilik arkası No:23, Battalgazi/Malatya (Türkiye Madeni Eşya Sanatkarları Federasyonu oda kaydına göre). Web: malatyakuyumcular.com. Çatı kuruluş: Malatya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği (malatyaesob.org.tr). Üye kaydı, faaliyet belgesi ve yerel uygulama için ilk başvuru noktasıdır.
• Kuyum çarşısı / bölgesi: Malatya Kuyumcular Çarşısı — şehir merkezinde. Tarihi çarşı 6 Şubat 2023 depremlerinde hasar görüp yıkıldığı için, kuyumcu esnafı Malatya Çarşı Projesi kapsamında yeniden inşa edilen çarşıya 'kümelenme sistemi'yle (kuyumcular kendi bölümünde) taşınmaktadır; esnaf kepenk açmaya başlamıştır. Tarihsel olarak merkez ve Battalgazi çevresinde yoğunlaşır.
• Yetki belgesi ve resmi başvuru mercii: Malatya Ticaret İl Müdürlüğü (malatya.ticaret.gov.tr). Kuyum ticareti yetki belgesi başvuruları Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS — ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden yapılır ve belge, işletmenin bağlı olduğu il müdürlüğünce KTBS üzerinden verilir. İşletmenizin belge zorunluluğuna, kapsamına ve yetki belgesi şartlarına ilişkin KESİN durumu buradan teyit edin.

Oda yönetimi/başkanı, adres ve çarşı düzeni deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde değişebilir; bu sayfadaki bilgiler kamuya açık kaynaklara dayanır ve resmi mercilerden teyit edilmelidir. Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder. Sınav yeri kuruluşa göre değişir, şehir garantisi yoktur. Bilgi ve yönlendirme: 0543 113 17 44.

Malatya'e özel sorular

Malatya'daki kuyumcu dükkanımda çalışmak için belge şart mı?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'e göre perakende kuyum ticareti yapan işletmede; işletme sahibi, yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir. Yani her çalışanın ayrı ayrı belgeli olması zorunlu değildir, ancak işletmede belgeli en az bir kişinin bulunması aranır. Bu şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir. İşletmenize özel kesin durumu Malatya Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit edin.

Kuyum ticareti yetki belgesi ile MYK kuyumcu belgesi aynı şey mi?

Hayır, bunlar iki ayrı katmandır. 'Kuyum ticareti yetki belgesi' işletmeye verilir ve Malatya Ticaret İl Müdürlüğü tarafından KTBS (Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi) üzerinden düzenlenir. Bu yetki belgesinin şartlarından biri, işletmede belgeli en az bir kişinin bulunmasıdır; işte o kişisel belge, MYK Kuyumcu (21UY0441-4) belgesi, 3308 ustalık belgesi ya da kuyumculuk alanı mezuniyet muafiyetiyle karşılanır. Kısaca yetki belgesi işletmenin, MYK/ustalık/mezuniyet belgesi ise kişinin belgesidir ve genellikle ikincisi birincisinin ön şartıdır.

Deprem sonrası taşınan yeni Kuyumcular Çarşısı'nda belge zorunluluğu değişti mi?

Hayır. 6 Şubat 2023 depremleri sonrası Malatya'da tarihi Kuyumcular Çarşısı yıkılıp esnaf kümelenme sistemiyle yeni çarşıya taşınsa da, Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'teki yükümlülükler aynen devam eder. Taşınma, işletmenin yetki belgesi ve işletmede belgeli en az bir kişi bulundurma şartını kaldırmaz. Yeni adres ve ruhsat değiştiği için KTBS ve ticaret sicili kayıtlarınızın güncellenmesi gerekir; kesin durumu Malatya Ticaret İl Müdürlüğü'nden teyit edin.

Malatya'da 3308 ustalık belgem varsa ayrıca MYK kuyumcu belgesi almam gerekir mi?

Genel olarak hayır. Yönetmelik, mesleki yeterlilik şartının üç yoldan biriyle karşılanmasına izin verir: MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi veya kuyumculuk/mücevherat alanından mezuniyet muafiyeti. Geçerli bir 3308 ustalık belgeniz bu şartı karşıladığı için ayrıca MYK belgesi almanız zorunlu değildir. Yine de belgenizin işletme yetki belgesi başvurusunda kabul edilip edilmeyeceğini Malatya Ticaret İl Müdürlüğü'nden doğrulamanız önerilir.

MYK kuyumcu belgesi sınavı Malatya'da mı yapılıyor?

Sınav yeri, başvurulan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna göre değişir; Brodemy aracılık eder ancak sınavın Malatya'da yapılacağını garanti edemez. Bazı dönemlerde sınavlar farklı illerde planlanabilir. Size en yakın uygun sınav takvimi ve yeri için 0543 113 17 44 numarasından bilgi alabilirsiniz.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

• Ayar/milyem hesaplama ve belge yolu aracı
• Kuyumcu belgesi deneme sınavı (25 soru)
• Kuyumcu Belgesi Nasıl Alınır? 2026 Adım Adım Rehber
• Kuyumcu Belgesi Zorunlu mu? Yönetmelik ve 3 Muafiyet Yolu
• Kuyumcu Belgesi Ücreti 2026 ve Sınav Süreci

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Gaziantep · Konya

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Malatya'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy