Mersin'de Kuyumcu (Perakende) MYK Belgesi

Mersin, Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından birine ev sahipliği yapan bir Akdeniz ticaret ve liman kentidir; perakende kuyumculuk, tarihi Uray Caddesi ve Camişerif çevresinden bugün Akdeniz merkezdeki Hastane Caddesi ve Güney Çarşısı hattına uzanan köklü bir esnaf geleneğinin parçasıdır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahip, yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir; bu şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 ustalık belgesi ya da kuyumculuk alanı mezuniyeti muafiyetiyle karşılanabilir. Kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu ise KTBS üzerinden yapılır ve Mersin Ticaret İl Müdürlüğünce değerlendirilir.

Mersin'de kuyum sektörü neden farklı?

Mersin, Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından birine sahip bir Akdeniz liman ve dış ticaret kentidir; kuyumculuk, kentin liman ve ticaret ekonomisinin canlılığı içinde şekillenen köklü bir perakende koludur.

Kent, 3 Ocak 1987'de hizmete giren Türkiye'nin ilk serbest bölgesine (Mersin Serbest Bölgesi) ev sahipliği yapar; dış ticaret ağırlıklı bu ekonomik iklim, altın ve kıymetli maden perakendesinin de içinde bulunduğu ticari hayatı besler.

Perakende kuyumculuk geleneksel olarak kentin ticari omurgası sayılan Uray Caddesi ve Camişerif çevresindeki tarihi çarşıda gelişmiştir; Mersin'in ilk pasajı olan ve 1953-54'te Atatürk Caddesi doğu ucunda inşa edilen Yalçın Pasajı'nda 27 dükkânın 9'u kuyumculara aitti.

Bugün kuyumcu esnafı ağırlıklı olarak Akdeniz merkezde Hastane Caddesi üzerindeki Güney Çarşısı ile Uray Caddesi–Uluçarşı hattında toplanır; Mersin Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası da bu çarşı bölgesinde (Mahmudiye Mahallesi, Güney Çarşısı) konumlanır.

İlin kuyum dokusu tek merkeze bağlı değildir: Tarsus ilçesi, 1579 tarihli Kırkkaşık Bedesteni gibi asırlık bir ticaret geleneğine ve kendi esnaf topluluğuna sahiptir.

Mersin kuyumculuğu, telkari ya da savat gibi tescilli bir yöresel el sanatı geleneğiyle değil; ağırlıkla perakende, aile işletmesi ve liman-ticaret kültürüyle şekillenmiş bir kimliğe sahiptir. Bölge esnafı için referans/tavsiye tabela fiyatları Mersin Kuyumcular Odası'nca belirlenir.

Mersin kuyumculuğunun tarihi: Uray Caddesi ve Yalçın Pasajı

Mersin'de kuyumculuğun kökeni, kentin en eski ticaret ekseni olan Uray Caddesi ve çevresine dayanır. Liman ile Gümrük Meydanı (bugünkü Uluçarşı) arasında uzanan bu hat, 1900'lerin ilk yarısından itibaren sarraf ve kuyumcuların yoğunlaştığı bir bölge olmuştur; dönemin İçel Kuyumcusu Salim Yılmaz gibi esnafı ile Sarraf Lüpen gibi sarrafları bu ekseninde faaliyet göstermiştir. Kentin kuyumculuk tarihinde simge yapı, Mersin'in ilk pasajı olan Yalçın Pasajı'dır. Mardinli işadamı Mustafa Yalçın tarafından 1953-54'te yaptırılan T biçimli pasaj, Atatürk Caddesi'nin doğu ucunda, Ulu Cami'nin batısında (bugün Akbank şubesinin bulunduğu adada) yer alıyordu. Üç ayrı caddeye açılan pasajdaki 27 dükkândan 9'u kuyumculara aitti; 1960 dolaylarında burada dükkânı olan kuyumcular arasında Mehmet Kayadelen (Eren Kuyumcusu), Yusuf Cömert, Sabri Akcan, Ahmet Cömert, Şefik Asil ve İzzet Butan gibi isimler sayılabilir. Pasaj yapılmadan önce aynı adada Ahmet Saruhan, Yusuf Oyguç ve İlyas Usta gibi Mersin'in ilk kuyumcu ustaları çalışırdı. Pasaj 1962-63'te Karamehmet kardeşlere geçmiş, üst katına 1965'te Kamer Sineması kurulmuş, yapı 1994'te yıkılmıştır. Bu tarihsel çekirdek, kuyumculuğun bugün de aynı merkezî çarşı dokusunda sürmesinin nedenidir.

Kuyumun yoğunlaştığı bölgeler: Akdeniz merkez ve Güney Çarşısı

Mersin Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve esnaf yapısı

İldeki kuyumcu esnafını temsil eden meslek kuruluşu, Mersin Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası'dır. Oda, Mahmudiye Mahallesi Hastane Caddesi 4819 Sokak Güney Çarşısı No 2/108, Akdeniz/Mersin adresinde faaliyet gösterir ve Mersin Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (MESOB) üyesidir; bu yapıyla Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) çatısına bağlanır. Mersin kuyumculuğu ağırlıkla köklü aile işletmelerinden oluşan bir perakende yapısına sahiptir; ilin ekonomik kimliği imalat/telkari üretiminden çok altın, ziynet ve kıymetli maden perakendesine dayanır. Oda, üye esnaf için referans (tavsiye) satış/işçilik fiyatları yayımlar ve belge, sicil ve mesleki yeterlilik konularında esnafın ilk danışma noktasıdır. Bir dükkânın belge şartını hangi çalışan veya yetkili üzerinden karşılayacağı planlanırken oda, işletme sahipleri için pratik bir başlangıç noktasıdır; ancak yetki belgesinin resmi değerlendirmesi Ticaret İl Müdürlüğünce yapılır.

Tarsus Kırkkaşık Bedesteni ve ilçe kuyumculuğu

Mersin'in kuyum ve ticaret dokusu yalnızca merkez ilçe Akdeniz ile sınırlı değildir. Tarsus, tarih boyunca canlı bir ticaret merkezi olmuş bir ilçedir ve simgesi 1579'da Ramazanoğulları Beyliği'nden Piri Paşa oğlu İbrahim Bey tarafından yaptırılan Kırkkaşık Bedesteni'dir. Kesme taştan, beş kubbeli bu tarihi kapalı çarşı, adını cephesindeki kaşık süslemelerinden alır; 1800'lerin sonundan itibaren Tarsus'ta alışverişin ilk akla gelen adreslerinden biri olmuştur. Bugün belediye tarafından işletilen bedestende seramik, bakır, gümüş, deri ve dokuma gibi yöresel el ürünleri satılır. Tarsus'un modern kuyumcu esnafı ise ilçe merkezindeki çarşıda faaliyet gösteren, kendine özgü bir topluluktur; ilçe kuyumcularının haftanın belirli günlerine ilişkin ortak çalışma-kapanış düzenlemeleri gibi yerel uygulamaları, ilçe esnafının ayrı bir örgütlü yapıya sahip olduğunu gösterir. Tarsus, Anamur, Silifke, Erdemli ve Mut gibi ilçelerde de perakende kuyum işletmeleri bulunur ve bu işletmeler de aynı yönetmelik kapsamındaki belge şartına tabidir.

Mersin'de belge şartı nasıl ve nereden karşılanır — Ticaret İl Müdürlüğü ve KTBS

Perakende kuyum işletmelerinde aranan mesleki belge şartı üç yoldan biriyle karşılanabilir: MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) mesleki yeterlilik belgesi, 3308 sayılı Kanuna göre alınan ustalık belgesi ya da kuyumculuk/takı alanından mezuniyet muafiyeti. Bu belge, işletme sahibi, yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanda bulunmalıdır. Belge şartının resmi karşılığı ise Kuyum Ticareti Yetki Belgesi'dir. Başvuru, https://ktbs.ticaret.gov.tr adresindeki Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır; sistem, işletmenin bulunduğu ilin Ticaret İl Müdürlüğüne yönlendirir. Mersin'de faaliyet gösterecek işletmeler için başvuru Mersin Ticaret İl Müdürlüğünce incelenip sonuçlandırılır. Başvuruda meslek odası kayıt belgesi (ilgili NACE kodu), vergi levhası, vergi borcu yoktur yazısı, SGK dökümü, adli sicil kaydı ve ustalık/mesleki yeterlilik belgesi gibi evraklar istenir. Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 standardında, tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite bir belgelendirme kuruluşuna MYK belge başvuru sürecinde aracılık eder. Sınav yeri ve tarihi belgelendirme kuruluşuna göre değiştiğinden sınavın Mersin'de yapılacağı garanti edilmez. İşletmenizin belge şartını hangi yolla karşılayacağınıza dair kesin durum için Mersin Ticaret İl Müdürlüğüne danışmanız önerilir. Bilgi ve başvuru için 0543 113 17 44 numarasını arayabilirsiniz.

Belge bilgileri

MYK Kodu21UY0441-4 (Seviye 4)
Zorunlu mu?Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol)
SınavA1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70
Geçerlilik5 yıl
2026 belge masrafı1.500 TL (sınav ücreti kuruluşa göre ~6.000–11.750 TL + KDV)
İŞKUR sınav iadesiUygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler)

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 standardında, tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite bir belgelendirme kuruluşuna başvuru sürecinde aracılık eder. Sınav yeri ve tarihi belgelendirme kuruluşuna göre değişir; sınavın Mersin'de yapılacağı garanti edilmez. İşletmenizin belge şartını hangi yolla karşılayacağınıza dair kesin durum için Mersin İl Ticaret Müdürlüğüne danışmanız önerilir. Bilgi ve başvuru: 0543 113 17 44.

Mersin'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

Adres ve iletişim bilgileri kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir; başvuru öncesi Mersin Ticaret İl Müdürlüğü ve oda üzerinden güncel durumu teyit ediniz. Brodemy belge düzenlemez; yalnızca akredite belgelendirme kuruluşuna aracılık eder.

Mersin'e özel sorular

Mersin'de kuyumcu dükkânı işletmek için belge zorunlu mu?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021/31454; 19.03.2022/31783 değişikliği) gereği perakende kuyum ticareti yapan işletmede işletme sahibi, yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekir. Bu şart MYK Kuyumcu (21UY0441-4, Seviye 4) belgesi, 3308 sayılı Kanuna göre alınan ustalık belgesi ya da kuyumculuk alanından mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir. İşletmenize özel kesin durumu Mersin Ticaret İl Müdürlüğünden teyit ettirmeniz önerilir.

MYK Kuyumcu sınavı Mersin'de mi yapılıyor?

Sınavı MYK adına TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşları yürütür; sınav yeri ve tarihi kuruluşa göre değiştiği için sınavın Mersin'de yapılacağı garanti edilemez. Brodemy, uygun bir akredite kuruluşa yönlendirme ve başvuru sürecinde aracılık eder; ayrıntılar için 0543 113 17 44 numarasını arayabilirsiniz.

Mersin'de kuyum ticareti yetki belgesi başvurusu nereye yapılır?

Kuyum Ticareti Yetki Belgesi başvurusu, Ticaret Bakanlığının Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS, ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden e-Devlet şifresiyle yapılır. Başvuru, işletmenin bulunduğu Mersin için Mersin Ticaret İl Müdürlüğünce incelenip sonuçlandırılır. Başvuruda meslek odası kaydı, vergi levhası, vergi borcu yoktur yazısı, SGK dökümü, adli sicil kaydı ve ustalık/mesleki yeterlilik belgesi gibi evraklar istenir. Mesleki yeterlilik belgesi (ör. MYK Kuyumcu) bu evraklardan biridir.

Mersin'de kuyumcular hangi bölgede toplanıyor?

Perakende kuyum ticareti ağırlıklı olarak Akdeniz merkezde, Hastane Caddesi üzerindeki Güney Çarşısı ile Uray Caddesi–Uluçarşı ve Camişerif çevresindeki tarihi çarşı dokusunda toplanır. Mersin Kuyumcular Esnaf ve Sanatkârlar Odası da Güney Çarşısı bölgesinde bulunur. Tarsus ilçesi ise Kırkkaşık Bedesteni çevresindeki tarihi ticaret alanıyla kendi kuyumcu esnafına sahiptir.

Mersin kuyumculuğunun yöresel bir el sanatı özelliği var mı?

Mersin, telkari veya savat gibi tescilli bir yöresel kuyum el sanatı geleneğiyle değil; liman ve dış ticaret kültürüyle şekillenmiş, ağırlıklı perakende ve aile işletmesi karakterli bir kuyum kimliğine sahiptir. Kentin tarihsel özgünlüğü, Uray Caddesi ekseni ve Mersin'in ilk pasajı Yalçın Pasajı gibi merkezî ticaret dokusunda yatar. Bu nedenle belge süreçleri de bir zanaat muafiyetinden çok, standart perakende kuyum işletmesi şartlarına göre yürür.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Gaziantep · Konya

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Mersin'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy