Kuyumcu Belgesi Sakarya (Adapazarı): MYK 21UY0441-4 ve Belge Yolları

Adapazarı'nın 1775'te "Arasta-i Cedid" adıyla kurulan tarihi Uzun Çarşısı, Çark Caddesi ve Soğanpazarı hattındaki sarraf-kuyumcularından Geyve, Karasu, Hendek ve Sapanca'daki dükkanlara kadar Sakarya genelinde perakende kuyum ticareti yapan işletmeler belge zorunluluğu kapsamındadır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği işletme sahibi/yetkili temsilcisi ya da en az bir tam zamanlı çalışanın MYK 21UY0441-4 Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesine, 3308 ustalık belgesine veya kuyumculuk alanı mezuniyetine sahip olması gerekir; bu, İl Ticaret Müdürlüğünden alınacak kuyum ticareti yetki belgesinin ön koşuludur. Sakarya'yı çoğu perakende ağırlıklı kuyum ilinden ayıran nokta, ilin organize sanayi bölgesindeki bir alyans imalat tesisiyle (Güleryüz Kuyumculuk'un Orobella markası) üretim tarafında da anılmasıdır.

Sakarya'da Kuyum Ticareti ve Yerel Bağlam

Adapazarı'nda kuyum ticaretinin tarihi omurgası, 1774'teki büyük Adapazarı yangınının hemen ardından 1775'te 'Arasta-i Cedid' (Uzun Arasta) adıyla kurulan Uzun Çarşı'dır. Dönemin sadrazamı Halil Hamit Paşa'nın 'dar sokaklarda bir daha yangın çıkmasın' talimatıyla yaklaşık 9 metre genişliğinde inşa edilen çarşı, Osmanlı döneminden kalan en köklü Adapazarı çarşılarının başında gelir; 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde ağır hasar görmüş, sonrasında yeniden yapılmıştır. Bugün sarraf ve kuyumcular bu tarihi hat ile Çark Caddesi çevresinde faaliyet gösterir (kaynak: Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü / Kültür Portalı).

Sakarya'nın kuyum esnafı, ayrı bir 'Kuyumcular Odası' altında değil; Sakarya Sarraf Kuyumcu ve Mücevherciler Derneği (SAKUYDER) çatısı altında örgütlüdür. Dernek Adapazarı Soğanpazarı'ndaki Aynalı Kavak Çarşısı'nda faaliyet gösterir ve ilin altın piyasası verileri büyük ölçüde bu dernek üzerinden takip edilir. Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne (SESOB) bağlı odalar listesinde kuyumculara özel ayrı bir esnaf odası bulunmadığından, ilde 'kuyumcular odası' aranırken muhatap çoğunlukla SAKUYDER olur.

Kuyum ticareti Adapazarı merkezde yoğunlaşır: Uzun Çarşı, Çark Caddesi ve Soğanpazarı (Aynalı Kavak Çarşısı) hattı ilin altın-mücevher merkezidir; yerel serbest piyasa altın fiyatları da 'Sakarya Kapalıçarşı' başlığıyla izlenir. SAKUYDER üyeleri yalnızca merkezde değil Geyve, Karasu, Hendek ve Sapanca gibi ilçelere de yayılmıştır; bu, belge zorunluluğunun il geneline dağıldığını gösterir.

Sakarya'yı çoğu perakende ağırlıklı kuyum ilinden ayıran nokta, ilin alyans (nişan/evlilik yüzüğü) imalatında da anılmasıdır: Sakarya merkezli Güleryüz Kuyumculuk, Orobella markasıyla alyans üretimini ilin organize sanayi bölgesinde yer alan fabrikasında sürdürür. Firma, 2018'de faaliyete aldığı yaklaşık 3.000 m²'lik tesisini kendi tanıtımında 'dünyanın en büyük alyans fabrikası' olarak niteler; yurt içinde 200'den fazla satış noktası ve 15 ülkeye ihracattan söz eder (kaynak: firma ve sektör basını). Bu ölçek iddiaları firmanın beyanına dayanır, bağımsız doğrulanmamıştır; ancak ilde ciddi bir alyans imalat kapasitesinin varlığı sektörel kaynaklarca teyit edilmektedir.

Buna karşılık Sakarya'nın Oltu taşı, savat/telkari ya da yöreye özgü bir gümüş işçiliği gibi coğrafi işaret tescilli bir kuyum ürünü bilinmemektedir; vitrinlerdeki ağırlık gram, çeyrek-tam altın ve bilezik-hasır gibi standart perakende ürünlerdir. Dolayısıyla ildeki kuyum kimliği, tarihi Uzun Çarşı geleneği ve alyans imalatı dışında büyük ölçüde genel perakende ticaret niteliğindedir.

Adapazarı'nda Kuyum Ticaretinin Tarihi Merkezi: Uzun Çarşı

Sakarya'da altın ve kuyum ticaretinin kalbi, Adapazarı'nın tarihi Uzun Çarşısıdır. Çarşının temeli, 1774 yılında Adapazarı'nı yıkan büyük yangının hemen ardından, 1775'te atılmıştır. Osmanlı döneminde 'Arasta-i Cedid' (yeni arasta) olarak anılan yapı, halk arasında önce 'Uzun Arasta', zamanla 'Uzun Çarşı' adını almıştır. Dönemin sadrazamı Halil Hamit Paşa, dar sokaklarda çıkan yangınların tekrarlanmaması için çarşının yaklaşık 9 metre genişliğinde, iki yanı dükkanlı ferah bir güzergah olarak inşa edilmesini istemiştir; bu genişlik, çağına göre alışılmadık biçimde geniş bir çarşı ortaya çıkarmıştır. Yaklaşık yüz dükkanı barındıran Uzun Çarşı, Adapazarı'nın Osmanlı'dan kalan en eski ve köklü çarşılarının başında gelir; bakırcıdan kavafa, saraçtan kuyumcuya kadar farklı esnafı bir arada tutmuştur. Çarşının erken döneminde kurucular arasında Ermeni ve Rum esnaf, sonraki dönemlerde ise Balkan (Bulgaristan, Bosna, Arnavutluk, Romanya) göçmenleri öne çıkmıştır. Çarşı 17 Ağustos 1999 Marmara depreminde ağır hasar görmüş, sonrasında yeniden inşa edilerek ticari işlevini sürdürmüştür. Bugün sarraf ve kuyumcular bu tarihi hat ile ona komşu Çark Caddesi ve Soğanpazarı çevresinde toplanır; ilin serbest piyasa altın fiyatları da yerel olarak 'Sakarya Kapalıçarşı' başlığıyla takip edilir. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in belge şartı, işte bu tarihi çarşı hattındaki perakende dükkanların tamamını doğrudan ilgilendirir: dükkan sahibinin, yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması aranır.

Sakarya'da Kuyum Esnafının Örgütlenmesi: SAKUYDER ve Oda Durumu

Sakarya'da kuyum esnafını temsil eden başlıca yapı, Sakarya Sarraf Kuyumcu ve Mücevherciler Derneği'dir (SAKUYDER). Dernek, Adapazarı Soğanpazarı'ndaki Aynalı Kavak Çarşısı'nda faaliyet gösterir ve başkanlığını Serkan Serbes yürütür; ilin altın piyasasına ilişkin veriler büyük ölçüde bu dernek üzerinden derlenip paylaşılır. Burada önemli bir ayrım vardır: Sakarya'da kuyumculara özel, yasal anlamda ayrı bir 'Kuyumcular ve Sarraflar Esnaf Odası' bulunmamaktadır. Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne (SESOB) bağlı esnaf odaları listesinde berberlerden oto sanatkarlarına, marangozlardan lokantacılara kadar çok sayıda oda yer alsa da, münhasıran kuyumculuk/sarraflık için kurulmuş bir esnaf odası yoktur. Bu nedenle internette 'Sakarya Kuyumcular Odası' araması yapan esnafın pratikte muhatabı çoğunlukla SAKUYDER olur; esnaf ya da tacir kaydı ise işletme türüne göre ilgili SESOB üyesi oda veya ticaret odası üzerinden yürür. Meslek örgütlenmesinin bu biçimi, belge ve yeterlilik konusunun ilde takip edildiğini; ancak resmi kuyum ticareti yetki belgesi süreçlerinin dernek değil, Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü hatırlatır. Kısaca: piyasa ve dayanışma için muhatap SAKUYDER, resmi yetki belgesi için muhatap İl Ticaret Müdürlüğüdür.

Sakarya'yı Ayıran Yön: Perakendenin Yanında Alyans İmalatı

Sakarya'nın kuyum kimliğini yalnızca tezgah başı perakende satıştan ibaret saymamak gerekir; ili birçok perakende ağırlıklı kuyum ilinden ayıran nokta, alyans (nişan/evlilik yüzüğü) imalatında da adının geçmesidir. Sakarya merkezli Güleryüz Kuyumculuk, Orobella markasıyla alyans üretimini ilin organize sanayi bölgesinde yer alan bir fabrikada sürdürmektedir. Firma, 2018'de faaliyete aldığı yaklaşık 3.000 m²'lik tesisini kendi tanıtımlarında 'dünyanın en büyük alyans fabrikası' olarak nitelemekte; yurt içinde 200'den fazla satış noktası ile 15 ülkeye ihracattan söz etmektedir. Bu ölçek iddiaları firmanın ve sektör basınının beyanına dayanır ve burada bağımsız olarak doğrulanmamıştır; ancak Sakarya'da ciddi bir alyans imalat kapasitesinin varlığı sektörel kaynaklarca teyit edilmektedir. Bu tablo belge açısından da önemlidir: Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik'in meslek yeterliliği ve yetki belgesi şartı öncelikle kuyum alımı ve perakende satımı yapan işletmeleri hedefler. Yalnızca imalat veya toptan faaliyet yürüten işletmelerin durumu farklı değerlendirilebilir. Dolayısıyla işletmenizin perakende mi yoksa imalat/toptan mı ağırlıklı olduğu, hangi yükümlülüklere tabi olduğunuzu belirler; bu ayrımı ve size düşen belge şartını Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü ile netleştirmeniz gerekir.

Sakarya'da Kuyum Ticaretinin Yoğunlaştığı Bölgeler

• Tarihi Uzun Çarşı (Arasta-i Cedid hattı) – Adapazarı merkez, ilin en köklü kuyum-sarraf güzergahı
• Çark Caddesi – kuyumcu ve sarrafların yoğunlaştığı ana cadde
• Soğanpazarı ve Aynalı Kavak Çarşısı – SAKUYDER'in de bulunduğu, altın piyasasının izlendiği çevre
• Adapazarı Kapalıçarşı çevresi – yerel altın fiyatlarının 'Sakarya Kapalıçarşı' başlığıyla takip edildiği hat
• İlçeler: Geyve, Karasu, Hendek, Sapanca ve diğer ilçe merkezlerindeki perakende kuyum dükkanları
• Organize sanayi bölgesi – perakendeden farklı olarak alyans/kuyum imalatının yürütüldüğü tesisler (ör. Güleryüz/Orobella)

Sakarya'da Belge Yolları ve Yetki Belgesi: İl Ticaret Müdürlüğü

Sakarya'da kuyum işletmesi açacak veya işletenlerin resmi muhatabı Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü'dür (T.C. Ticaret Bakanlığı). Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği, kuyum alımı ve perakende satımı yapan gerçek/tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkarlar, işletmeleri adına 'kuyum ticareti yetki belgesi' almak zorundadır. Başvurular Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden yapılır ve işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğünce incelenip sonuçlandırılır. Bu yetki belgesinin ön koşullarından biri, işletmede mesleki yeterliliğin belgelenmesidir; bu şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) 21UY0441-4 Seviye 4 belgesi, (2) 3308 sayılı Kanun kapsamında kuyumculuk ustalık belgesi veya (3) kuyumculuk/mücevheratla ilgili alandan mezuniyet (muafiyet). Yönetmeliğin 19.03.2022 tarihli (31783 sayılı Resmî Gazete) değişikliğiyle MYK belgesi de kabul edilen yollar arasına açıkça girmiştir. Hangi yolun sizin işletmenize uygun olduğu, şartın çalışan üzerinden mi yoksa yetkili temsilci üzerinden mi karşılanacağı ve gereken başvuru evrakı konusunda bağlayıcı bilgi için Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü'ne başvurmanız gerekir. Brodemy bu süreçte belge düzenlemez; yalnızca ISO/IEC 17024'e göre tarafsız çalışan, TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuruda yönlendirme yapar. MYK sınavının yeri ve tarihi başvurulan kuruluşa göre değişir ve sınavın Sakarya'da yapılacağına dair bir şehir garantisi verilemez. Bilgi ve yönlendirme için: 0543 113 17 44.

Belge bilgileri

Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuru sürecinde aracılık eder. MYK sınavının yeri ve tarihi, başvurulan akredite kuruluşa göre değişir; sınavın Sakarya'da yapılacağına dair bir şehir garantisi verilemez. İşletmeniz için hangi belge yolunun (MYK 21UY0441-4 / 3308 ustalık / alan mezuniyeti muafiyeti) geçerli olduğu ve yetki belgesi süreci konusunda kesin bilgi için Sakarya İl Ticaret Müdürlüğüne başvurmanız gerekir. Bilgi ve yönlendirme için: 0543 113 17 44.

Sakarya'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

• Meslek odası: Sakarya'da kuyumculara özel, yasal anlamda ayrı bir esnaf odası bulunmaz. İldeki başlıca kuyum meslek örgütü Sakarya Sarraf Kuyumcu ve Mücevherciler Derneği'dir (SAKUYDER) — Soğanpazarı Aynalı Kavak Çarşısı No:18, Adapazarı; başkan Serkan Serbes. İl altın piyasası verileri ağırlıkla bu dernek üzerinden takip edilir. Genel esnaf oda çatısı Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne (SESOB) bağlıdır; kayıt, işletme türüne göre ilgili SESOB üyesi oda veya ticaret odası üzerinden yürür.
• Kuyum çarşısı / bölgesi: Adapazarı Tarihi Uzun Çarşı (Osmanlı dönemi adı Arasta-i Cedid, 1775; Sadrazam Halil Hamit Paşa), Çark Caddesi ve Soğanpazarı / Aynalı Kavak Çarşısı hattı. Yerel serbest piyasa altın fiyatları 'Sakarya Kapalıçarşı' başlığıyla izlenir; imalat tarafında Güleryüz Kuyumculuk'un Orobella alyans tesisi organize sanayi bölgesinde bulunur.
• Yetki belgesi ve resmi başvuru mercii: Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü (T.C. Ticaret Bakanlığı) — kuyum ticareti yetki belgesi başvuruları Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS, ktbs.ticaret.gov.tr) üzerinden yapılır ve il müdürlüğünce incelenip sonuçlandırılır. Web: sakarya.ticaret.gov.tr; Bakanlık çağrı merkezi: 444 8 482.

Brodemy belge düzenleyen bir kurum değildir; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuruda aracılık eder. Sınav yeri ve tarihi kuruluşa göre değişir, Sakarya'da yapılacağına dair şehir garantisi verilemez. İşletmeniz için geçerli belge yolu (MYK 21UY0441-4 / 3308 ustalık / alan mezuniyeti muafiyeti) ve yetki belgesi süreci için kesin bilgiyi Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü'nden alın. Bilgi ve yönlendirme: 0543 113 17 44.

Sakarya'e özel sorular

Sakarya'da (Adapazarı) kuyumcu dükkanı açmak veya çalıştırmak için belge şart mı?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği perakende kuyum ticareti yapan işletmede sahibin/yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması aranır. Üç yol geçerlidir: MYK 21UY0441-4 Kuyumcu (Perakende) Seviye 4, 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi veya kuyumculuk alanından mezuniyet muafiyeti. Bu şart, İl Ticaret Müdürlüğünden alınan kuyum ticareti yetki belgesinin ön koşuludur; kendi durumunuz için Sakarya Ticaret İl Müdürlüğüne danışın.

MYK kuyumcu belgesi sınavına Sakarya'da mı gireceğim?

Zorunlu değildir. Sınav yeri ve tarihi, başvurulan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşuna göre belirlenir ve şehir garantisi verilemez; sınav başka bir ilde de yapılabilir. Brodemy yalnızca akredite kuruluşa başvuru sürecinde aracılık eder, belge düzenlemez. Ayrıntılar için 0543 113 17 44 numarasından bilgi alabilirsiniz.

Sakarya'da kuyumcular odası var mı, nereye kayıt olmalıyım?

Sakarya'da kuyumculara özel, ayrı bir esnaf odası bulunmamaktadır; ilin başlıca kuyum meslek örgütü Sakarya Sarraf Kuyumcu ve Mücevherciler Derneği'dir (SAKUYDER, Soğanpazarı Aynalı Kavak Çarşısı, Adapazarı). Esnaf/tacir kaydınız işletme türünüze göre ilgili esnaf odası (SESOB çatısı) ya da ticaret odası üzerinden yürür. Kuyum ticareti yetki belgesi ise dernekten değil, Sakarya Ticaret İl Müdürlüğünden (KTBS üzerinden) alınır.

Uzun Çarşı veya Çark Caddesi'ndeki dükkanım için belge gerekiyor mu?

Evet. Adapazarı'nın tarihi Uzun Çarşı, Çark Caddesi ve Soğanpazarı hattındaki perakende kuyum dükkanları Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamındadır. İşletmede sahibin/yetkili temsilcinin ya da en az bir tam zamanlı çalışanın MYK 21UY0441-4 Seviye 4, 3308 ustalık belgesi veya alan mezuniyeti muafiyetiyle belgeli olması gerekir. Bu şart, İl Ticaret Müdürlüğünden alınacak yetki belgesinin ön koşuludur.

Sadece alyans/kuyum imalatı yapıyorum, perakende satmıyorum; yine de belge şart mı?

Yönetmelikteki yetki belgesi ve meslek yeterliliği şartı öncelikle kuyum alımı ve perakende satımı yapan işletmeleri hedefler. Sakarya'da (örneğin organize sanayi bölgesinde) yalnızca imalat veya toptan faaliyet yürüten işletmelerin yükümlülükleri farklı değerlendirilebilir. İşletmenizin perakende mi yoksa imalat/toptan mı sayıldığı ve hangi belgelere tabi olduğunuz konusunda bağlayıcı bilgi için Sakarya Ticaret İl Müdürlüğüne başvurun.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

• Ayar/milyem hesaplama ve belge yolu aracı
• Kuyumcu belgesi deneme sınavı (25 soru)
• Kuyumcu Belgesi Nasıl Alınır? 2026 Adım Adım Rehber
• Kuyumcu Belgesi Zorunlu mu? Yönetmelik ve 3 Muafiyet Yolu
• Kuyumcu Belgesi Ücreti 2026 ve Sınav Süreci

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Gaziantep · Konya

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Sakarya'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy