Kuyumcu Belgesi Sivas: 21UY0441-4 Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 Rehberi

Sivas'ta kuyum ticareti, tarihî bedesteninde 16-17. yüzyıldan beri bir "kuyumcular çarşısı" barındıran köklü bir ticaret geçmişine ve telkari-savat gümüş işleme geleneğine yaslanır; bugün perakende altın satışı şehir merkezinde Selçuklu medreseleri çevresindeki Kuyumcular Çarşısı ile Atatürk Caddesi hattında yoğunlaşır. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği bu işletmelerde sahibin, yetkili temsilcinin veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olması gerekir. Bu şart 21UY0441-4 MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, 3308 ustalık belgesi ya da kuyumculuk alanı mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir; kesin durum Sivas Ticaret İl Müdürlüğünce belirlenir.

Sivas'ta Kuyumculuğun Yerel Zemini

Sivas, Anadolu Selçuklu döneminde İpek Yolu ile tarihî Kral Yolu'nun kesiştiği başlıca ticaret ve kervan merkezlerinden biriydi; Konya'dan sonra en çok Selçuklu eserini (Gök Medrese, Çifte Minareli Medrese, Buruciye ve Şifaiye medreseleri) barındıran ildir. Kervan yolları üzerindeki bu köklü ticaret geçmişi, değerli maden ve mücevher alım-satımının şehirde yüzyıllara yaslanan bir zemine oturmasına ortam hazırlamıştır.

Bu ticari canlılık, Sivas'ın tarihî bedesteninde somutlaşır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre XVI-XVII. yüzyıllarda oluşturulan, doğu-batı ve güney-kuzey yönünde dört kapılı muhkem Sivas bedesteni; kuyumcular, bezzâzlar, çizmeciler, haffaflar ve nalçacılar gibi çarşıları bir arada barındırıyordu. Yani Sivas'ta 'kuyumcular çarşısı', en az dört asır öncesine dayanan, arşiv kayıtlarıyla belgeli bir mekân geleneğidir.

Sivas kuyum kültürünün ikinci ayağı gümüş işlemeciliğidir. Akademik kaynaklarda (Dr. Fatma Gül Saklavçı'nın 'Sivas İlinde Gümüş İşlemeciliği' çalışması ve Kutlu Özen'in 'Sivas Gümüşleri' derlemesi) belgelendiği üzere Sivas ustaları telkari (ince gümüş tellerin motif halinde bükülmesi), savat, kalem işi ve kakma tekniklerini kullanır; bu gelenek bugün de sınırlı sayıda ustaca yaşatılmaktadır. Ancak Sivas gümüşü ya da telkarisi TÜRKPATENT nezdinde coğrafi işaret olarak tescilli değildir — ilin tescilli 14 ürünü (Sivas El Halısı, Sivas Bıçağı, Sivas Köftesi gibi) arasında gümüş/kuyum bulunmaz.

Günümüzde perakende kuyum ticareti şehir merkezinde, Selçuklu medreselerinin çevresindeki Kuyumcular Çarşısı ve Atatürk Caddesi hattında yoğunlaşır. Bu bölgedeki dükkânların önemli bir kısmı büyük ölçekli imalattan çok altın alım-satımı ile düğün/çeyiz talebine dönük perakende satış yapar. Yönetmeliğin aradığı belge şartı da doğrudan bu perakende işletmeleri kapsar.

Sivas kuyumcu ve sarraf esnafı, 1994'te kurulan Sivas Sarraf ve Kuyumcular Derneği çatısı altında örgütlüdür (Sularbaşı Mahallesi, tel 0346 221 46 36; web sivaskuyumder.org.tr); yerel altın fiyatı ve mesleki dayanışma büyük ölçüde bu yapı üzerinden yürür. Resmî esnaf oda kaydı ise Sivas Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (SESOB) çatısında tutulur. Belge sürecinde güncel yerel uygulamayı teyit etmek için bu meslek örgütü ve Sivas Ticaret İl Müdürlüğü ilk başvuru noktalarıdır.

Sivas'ta bugün kuyum ticareti, sokak dükkânlarının yanı sıra fatura kesen, oda/dernek kayıtlı ve yönetmelik kapsamındaki perakende işletmelerden oluşur. Şehrin ekonomik karakterinde altın esas olarak yatırım, düğün ve çeyiz talebiyle alınıp satılan bir perakende ürünüdür; gümüş telkari/savat üretimi ise ticari hacimden çok kültürel bir el sanatı boyutu taşır.

Sivas bedesteni ve tarihî kuyumcular çarşısı

Sivas'ın kuyum geçmişi, şehrin Osmanlı dönemi çarşı kompleksine kadar uzanır. TDV İslâm Ansiklopedisi'nin Sivas maddesine göre kentin çarşıları Bedesten, Uzunçarşı ve Mahkeme Çarşısı merkezli bir bütün oluşturuyordu. XVI-XVII. yüzyıllarda kurulan, dört kapılı muhkem bedesten; kuyumcular, bezzâzlar (kumaşçılar), çizmeciler, haffaflar ve nalçacılar çarşılarını bünyesinde barındırıyordu. Arşiv kayıtlarına dayanan aynı kaynak, bedesten çevresinde toplam kırk çarşı, yedi pazar, on dört han ve yarıya yakını vakıf olmak üzere bin civarında dükkân bulunduğunu aktarır. XIX. yüzyılın ilk yarısında Sivas'ın yirmi altı çarşısında yaklaşık 998 dükkân ve üç bine yakın esnaf faaliyet gösteriyor; kuyumcu esnafı da şehrin en yaygın meslekleri arasında sayılıyordu. Bu rakamlar tarihîdir ve bugünkü işletme sayısını göstermez; ancak Sivas'ta değerli maden ticaretinin köklü ve mekâna yerleşmiş bir gelenek olduğunu ortaya koyar. Bugünkü Kuyumcular Çarşısı, bu tarihî ticaret aksının çağdaş devamı niteliğindedir.

Telkari ve savat: Sivas'ın gümüş işleme geleneği

Sivas'ın kuyum kimliğini altın perakendesinden ayıran ikinci damar gümüş işlemeciliğidir. Yerel gümüş ustaları geleneksel olarak dört tekniği kullanır: telkari (incecik gümüş tellerin motifler halinde bükülüp lehimlenmesi), savat (gümüş yüzeye açılan kanallara koyu alaşım işlenmesi), kalem işi ve kakma. Bu gelenek Dr. Fatma Gül Saklavçı'nın 'Sivas İlinde Gümüş İşlemeciliği' başlıklı akademik çalışması ile araştırmacı-yazar Kutlu Özen'in 'Sivas Gümüşleri' derlemesi gibi kaynaklarda belgelenmiştir; kemer, bilezik, broş, tesbih, çay tepsisi ve takı gibi ürünler bu tekniklerle üretilir. Yerel basında (ör. Bizim Sivas) telkari ve savat sanatının bugün de sınırlı sayıda ustaca yaşatıldığı aktarılır. Bu noktada dürüst bir uyarı gerekir: telkari ve savat başka illerle de (Mardin telkarisi, Van savatı gibi) anılan tekniklerdir ve Sivas gümüşü TÜRKPATENT nezdinde coğrafi işaret tescilli değildir. Dolayısıyla Sivas'ın ayırt edici gümüş geleneği kültürel ve tarihî bir gerçekliktir; tescilli bir menşe/mahreç işareti değildir. Belge şartı açısından da önemli olan, işletmenin bu el sanatını mı ürettiği yoksa perakende kuyum ticareti mi yaptığıdır.

Kuyumun bugün yoğunlaştığı bölgeler ve karakteri

Sivas'ta belge şartı ve üç yol

Sivas'ta belge ve yetki başvurusu nereden yürür

Kuyum ticareti yetki belgesi, işletmenin bulunduğu ildeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden düzenlenir, yenilenir ve gerektiğinde iptal edilir; her işletme için ayrı verilir ve devredilemez. Sivas için bu resmî merci, Akdeğirmen Mahallesi Şehit Ömer Halisdemir Caddesi No:4 Kat:3 (Valilik Ek Hizmet Binası), Merkez/Sivas adresindeki Sivas Ticaret İl Müdürlüğüdür (tel 0346 224 88 11, e-posta sivas.tim@ticaret.gov.tr). Yetki belgesinin ön koşulu olan mesleki belge şartını ise işletme, MYK Kuyumcu belgesi, 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk mezuniyet muafiyetinden biriyle karşılar. Bu noktada Brodemy'nin rolü nettir: Brodemy belge DÜZENLEMEZ; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan, TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvuru sürecinde aracılık eder. Sınav yeri belgelendirme kuruluşunun takvimine göre değişir ve sınavın Sivas'ta yapılacağına dair bir şehir garantisi verilemez. Durumunuza en uygun yolu belirlemek, güncel yerel uygulamayı teyit etmek ve başvuruyu yönlendirmek için önce Sivas Ticaret İl Müdürlüğüne danışmanız; bilgi ve yönlendirme için 0543 113 17 44 numarasından Brodemy'ye ulaşmanız önerilir.

Belge bilgileri

MYK Kodu21UY0441-4 (Seviye 4)
Zorunlu mu?Evet — Kuyum Ticareti Yönetmeliği (RG 31454, 14.04.2021; değişiklik RG 31783); MYK / ustalık / mezuniyet muafiyeti (3 yol)
SınavA1 (15 soru) + A2 (20 soru + performans); baraj %70
Geçerlilik5 yıl
2026 belge masrafı1.500 TL (sınav ücreti kuruluşa göre ~6.000–11.750 TL + KDV)
İŞKUR sınav iadesiUygulanmaz (yalnız tehlikeli/çok tehlikeli işler)

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 tarafsızlık ilkesiyle çalışan TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına başvurunuzu yönlendiren bir aracıdır. Sınav yeri belgelendirme kuruluşuna göre değişir; Sivas'ta sınav yapılacağına dair bir şehir garantisi verilemez. Durumunuza en uygun yolu (MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk alanı mezuniyet muafiyeti) belirlemek ve kesin şartlar için önce Sivas İl Ticaret Müdürlüğüne danışmak üzere 0543 113 17 44 numarasından bilgi alabilirsiniz.

Sivas'de resmi başvuru ve yerel kaynaklar

Brodemy belge düzenlemez; ISO/IEC 17024 kapsamında TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşlarına aracılık eder. Kuyum ticareti yetki belgesini ve mesleki belge şartının kesin durumunu Sivas Ticaret İl Müdürlüğü belirler; sınav yeri kuruluşa göre değişir, Sivas'ta sınav garantisi verilmez. Bilgi: 0543 113 17 44.

Sivas'e özel sorular

Sivas'ta kuyumcu dükkânı işletmek için belge zorunlu mu?

Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik gereği perakende kuyum ticareti yapan işletmede; işletme sahibi, yetkili temsilci veya en az bir tam zamanlı çalışanın mesleki belgeye sahip olması gerekir. Bu şart 21UY0441-4 MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, 3308 sayılı Kanun kapsamındaki ustalık belgesi ya da kuyumculuk/mücevherat alanından mezuniyet muafiyetiyle karşılanabilir. Ayrıca işletmenin Sivas Ticaret İl Müdürlüğünden kuyum ticareti yetki belgesi alması gerekir. İşletmenizin kendine özgü durumu için Sivas Ticaret İl Müdürlüğünden teyit almanız önerilir.

Sivas'ta telkari/savat gibi gümüş işleyen usta da kuyumcu belgesi almak zorunda mı?

Yönetmelik, perakende kuyum (altın, gümüş ve diğer kıymetli maden/mücevher) ticareti yapan işletmeleri kapsar ve bu işletmelerde sahibin, yetkili temsilcinin veya en az bir tam zamanlı çalışanın belgeli olmasını arar. Yalnızca telkari/savat üretimi (imalat/el sanatı) ile perakende kuyum ticaretinin ayrımı işletmeden işletmeye değişebildiğinden, kendi faaliyetinizin yönetmelik kapsamına girip girmediğini Sivas Ticaret İl Müdürlüğüne teyit ettirmeniz en doğrusudur. Kapsama giriyorsanız belge şartı MYK Kuyumcu (21UY0441-4), 3308 ustalık belgesi veya kuyumculuk mezuniyet muafiyetiyle karşılanır.

Sivas'ta kuyum ticareti yetki belgesini nereden alırım?

Kuyum ticareti yetki belgesi, işletmenin bulunduğu ildeki Ticaret İl Müdürlüğü tarafından Kuyum Ticareti Bilgi Sistemi (KTBS) üzerinden düzenlenir; her işletme için ayrı verilir ve devredilemez. Sivas'ta bu merci, Akdeğirmen Mah. Şehit Ömer Halisdemir Cad. No:4'teki Sivas Ticaret İl Müdürlüğüdür (tel 0346 224 88 11). Yetki belgesinin ön koşulu olan mesleki belge (MYK/ustalık/mezuniyet) için başvuru yönlendirmesi konusunda 0543 113 17 44 numarasından bilgi alabilirsiniz.

MYK Kuyumcu belgesi sınavına Sivas'ta mı gireceğim?

Sınav yeri, başvurunun yönlendirildiği TÜRKAK akredite belgelendirme kuruluşunun sınav takvimine ve lokasyonuna göre belirlenir; Sivas'ta sınav yapılacağı garanti edilemez. Brodemy yalnızca ISO/IEC 17024 kapsamındaki uygun akredite kuruluşa aracılık eder, belgeyi kendisi düzenlemez. Güncel sınav ili ve tarihleri için 0543 113 17 44 numarasından bilgi alabilirsiniz.

Genel sorular (kuyumcu-belgesi)

Kuyumcu belgesi zorunlu mu?

Evet. Kuyum Ticareti Hakkında Yönetmelik (14.04.2021, RG 31454; 19.03.2022/31783 değişikliğiyle MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi de kabul edildi) gereği kuyum ticaretiyle iştigal eden işletmede sahip VEYA en az bir tam zamanlı çalışanın MYK belgesi, 3308 ustalık belgesi veya geçerli mezuniyet muafiyetine sahip olması zorunludur.

Belge için üç yol nedir; mezunlar muaf mı?

Şart üç yoldan biriyle karşılanır: (1) MYK Kuyumcu (Perakende) Seviye 4 belgesi, (2) 3308 ustalık belgesi, (3) kuyumculuk alanı ile ilgili orta veya yükseköğretim kurumlarından mezun olanlar ustalık ve mesleki yeterlilik belgesi şartından muaftır (Yönetmelik Madde 6/2).

Kuyumcu belgesi sınavı nasıl yapılır?

İki zorunlu birim sınavı vardır: A1 — 15 çoktan seçmeli soru, 23 dakika; A2 — 20 çoktan seçmeli soru (30 dk) ve uygulamalı performans sınavı (60 dk). Her birimde geçme barajı %70’tir; performansta ayrıca kritik adımların tamamından geçmek gerekir.

Kuyumcu belgesi ne kadar, ücreti nedir?

Devlet payı MYK belge masrafı 2026’da 1.500 TL’dir. Sınav/belgelendirme ücreti yetkili kuruluşa göre değişir; tam yeterlilik için yaklaşık 6.000–11.750 TL + KDV aralığında olabilir. Net tutar için başvurulacak kuruluşun güncel tarifesini esas alın.

Kuyumcu belgesinde devlet teşviki/sınav ücreti iadesi var mı?

İşsizlik Sigortası Fonu’ndan sınav ücreti iadesi yalnızca tehlikeli ve çok tehlikeli işler kapsamındaki mesleklere uygulanır. Kuyumcu (Perakende) bir ticaret/satış mesleği olduğundan bu kapsamda görünmemektedir; dolayısıyla bu iade kuyumcu için genel olarak uygulanmaz. Güncel durumu kuruluş/İŞKUR ile teyit edin.

İlgili sayfalar

Diğer şehirler

İstanbul · Ankara · İzmir · Bursa · Gaziantep · Konya

Bu sayfa, Kuyumcu (Perakende) (MYK Seviye 4) — Seviye 4 belgesinin Sivas'e özel bağlamını anlatır. Belgenin tam rehberi ve başvuru →

Son güncelleme: 18.07.2026 · Brodemy · Brodemy